‘Alem dijitalse, kral bir daha Müslüm Baba’
AYŞE ÖZDEMİR – 1920’lerde onlarca taş plakta Hafız Burhan’ın müzikleri dinleniyordu. yıllar daha sonra 33’lük Long Play’ler (uzunçalar) ve 45’lik plaklar bölümü yaşandı. Ardından kaset evresi geldi. Arabeskin de yükseldiği 1980’lerde kasetler gözdeydi, hem ucuzdular tıpkı vakitte kullanışlı. Orhan Gencebay’ın, Ferdi Tayfur’un, Müslüm Gürses’in, Mine Koşan’ın, Karaböcek kardeşlerin söylemiş olduği müzikler, minibüsçülerin de müziğiydi. “Batsın bu dünya”, “Bir teselli ver” diyen Orhan Baba gecekondularda, metropol yaralarına deva oluyordu. Burhan Çaçan “niçin Geldim İstanbul’a?” müziğiyle 1950’lerde başlayan göç olgusunu yansıtırken, Ferdi Tayfur ağlamaklı sesiyle “Yetiş Emmioğlu”nu söyleyerek hemşehrileri dayanışmaya davet ediyordu güya.
‘Şıkıdım şıkıdım’
“Çok sesli klasik müziği” savunan metropolün seçkinleri küçümseseler de kitleler arabeski ve piyanist şantörleri seviyordu. Gülhane Parkı konserleri bir fenomendi. Ferdi Tayfur’un sevenleri “Öl de ölelim” diye haykırıyor, Müslüm Gürses’in hayranları kendini jiletliyordu. Kasetlerin kapışıldığı senelerdan daha sonra CD zamanı başladı. “Oynama şıkıdım şıkıdım” diyen Tarkan’ın ve birebir jenerasyondan popçuların tepeye çıktığı yıllardı CD’li vakit içinder.
CD’yi, dijital müzik dünyası izledi. Dijital kozmosa gelene kadar üstteki süreçler, Türkiye’de müzik dünyasının kalbinin attığı İstanbul’daki Unkapanı Plakçılar Çarşısı’nda yaşandı. Sesini beğenenler, doldurdukları müzik kasetlerini, Unkapanı Plak Çarşısı’na gdolayıp müzikçi olmaya çalışıyordu. Onlarca müzik şirketi yan yanaydı çarşıda. Ünlü müzikçilere, müzisyenlere rastlamanız çok doğaldı burada. Fabrikadan gelişi heyecanla beklenen plaklar, kasetler piyasaya çarşıdan dağıtılırdı. Artık bunlar anı oldu, dijital müzik platformları dünyaya egemenliğini ilan etti. Biz de yeni cihana ayak uydurup uydurmadığını görmek için Unkapanı Plakçılar Çarşısı’na gittik. Ziyaretimizde efsanevi çarşının vakte ahenk sağladığını, hem dijital müzik alışverişinin yapıldığını birebir vakitte klasik plak üretiminin ve satışının devam ettiğini öğrendik. Kaset doldurup müzikçi olmaya çalışanların yerini ise müziklerini dijital evraklarla gönderenlerin aldığı bilgisini edindik. Ve Kovid’in de tesiriyle tenhalık gözlemlediğimiz Unkapanı Plakçılar Çarşısı’nda çalışmalarını devam ettiren yetkililer, vaktin ruhunu Milliyet’e kıymetlendirdi.
‘Yeni sistem bana samimi gelmiyor’
Bir devir Raks Müzik’in ortaklarından olan ve Ebru Gündeş’i müzik dünyasına kazandıran Sevinç Demirkat, artık Unkapanı Plakçılar Çarşısı’nın esaslı kuruluşlarından Türkola Plak’ın işletmeciliğini yapıyor. Dijital cihanı samimi bulmayan Sevinç Demirkat, “Ben plağa, CD’ye dokunmayı ve sanatçıyla konuşmayı seviyorum. Artık her şey bir ‘tık’la yapılıyor. Evvelce yapıtı ortaya çıkarmak için günlerce stüdyodan çıkılmazdı. Artık bu samimiyet yok ve düzgün yapım da yok. Artık her şeyi bilgisayarlar biliyor. Biz bir daha basılan plaklarımızın satışını yapıyoruz. Zeki Müren, Bülent Ersoy, Neşet Ertaş, Barış Manço, Edip Akbayram ve İbrahim Tatlıses’in plaklarına fazlaca büyük ilgi var” dedi.
‘Tıklandıkça para geliyor’
“Dijital sistemde hem sanatçı birebir vakitte üretimci kazanıyor” diyor, Vahdet Güney. Unkapanı Plakçılar Çarşısı’nda 20 yıldır ismini taşıyan ses kayıt stüdyosu bulunan Güney şöyleki devam ediyor: “İnsanlar evvelce plak, kaset, CD alırdı lakin artık müzik dünyasına dijital sistem hâkim. Dijital sistem yardımıyla hayli daha çabuk tanınan müzikçiler, bu biçimdece konserler verebiliyor, çeşitli etkinliklerde sahneye çıkıyorlar. Üç ayda bir para geliyor dijitalden. Hem dijital platformlarda birebir vakitte Youtube’da 264 ülkeye müzik yolluyoruz. Repertuvarı varlıklı olan kazanıyor. Ne kadar repertuvar var ise her bir müzik tıklandıkça yapımcıya ve sanatkara para geliyor. Herkes kazanıyor, TikTok’tan bile para kazanılıyor. Alışılmış pandemide sahne olayı durduğu için müzisyenler büyük dert yaşadı. Öte yandan çarşıdaki tenhalık da sizi yanıltmasın, internetin bulunduğu her yerden işimizi sürdürmek mümkün.”
‘Türkiye’nin de dijital müzik platformu olsun’
1973’de kurduğu markasıyla Unkapanı’nın en esaslı müzik şirketlerinden biri olan Elenor Plak’ın sahibi Mükemmel Candan, teknolojik değişime tam ahenk sağladıklarını aktardı. Bugüne kadar Zeki Müren, Müslüm Gürses, Ferdi Tayfur, Muazzez Ersoy, Kamuran Akkor, Kusursuz Avcı üzere ünlü isimlerin bulunduğu 300 sanatkarla çalışma yapan yılların müzik imalcisi Süper Candan şunları anlattı: “Biz artık yalnızca dijital dünyada 64 ülkede satış yapıyoruz. Şirketimiz bünyesindeki her sanatkarın dijital olarak bir sayfası var, albümlerini bu sayfalara yüklüyoruz. Arabesk bir daha büyük ilgi görüyor. Artık daha epey rap’çiler yaptıkları müzikleri dijital olarak bize gönderip, şirketimizde yer almak istiyorlar. Artık dijital, yani havada uçuşan sesleri satıyoruz. Amerika’da bir düğmeye basıp Müslüm Gürses’i dinleyebiliyorsunuz. Müziklerin yüzde 90’ı dijitale yüklendi. Bu dijital platformlar yabancı kaynaklı. Ben Türkiye’nin de dijital müzik platformu olmasını istiyorum. Yabancıya bağlı olmaktan kurtulmalıyız. Natürel milyarlarca dolarlık yatırım lazım. Dijitalde müzikleri tek tek satıyoruz. Hangi şarkıyı beğeniyorlarsa onu alıyorlar. Daha evvel sanatkarların müziklerini fabrikaya gönderirdik, orada plağa, kasete basılırdı, artık dijital olarak yüklüyoruz. Youtube’daki görüntülerin tesiriyle dünyada da Türk müziğini merak edenler arttı. örneğin eskilerden Huri Sapan’ın türküleri dijital dünyada bir daha parladı. Tıpkı biçimde Gülden Karaböcek’in müziklerine da büyük talep var. Bu isimleri artık Z jenerasyonu da dinliyor. Lakin artık epey daha fazla üretmek ve yaratıcı olmak gerekiyor. Zira dijital kozmosta milyonlarca müzikle yarışıyorsunuz ve bu müziklerin ömrü birkaç ay.”
‘Plak lezzetini bulamazsınız’
Unkapanı Plakçılar Çarşısı’nın esaslı bir kuruluşu olan Mega Plak, Mısırlı efsanevi müzikçi Ümmü Gülsüm’ün “Taleal Bedru Aleyna” ve “Enta Omry” isimli yapıtlarını içeren plağını hudutlu sayıda üretti. Plakla birlikte bir CD’nin de ikram edildiği çalışmanın ilgi görmesinin memnunluğunu yaşayan Mega Plak’ın sahibi Ethem Zeytinkaya şunları söylemiş oldu: “Dijitalde 70 milyon müzik elinizin altında, daha epey gençlerin tercihi. Fakat gerçek müzik dinlemek isteyenler plakları tercih ediyorlar. Son senelerda plaklar revaçta, artık üretilmemesine karşın kasetler de talep edilmeye başlandı. 60’lı, 70’li, 80’li yılların plakları bir daha basılıyor. Zira lezzeti diğer.”
AYŞE ÖZDEMİR – 1920’lerde onlarca taş plakta Hafız Burhan’ın müzikleri dinleniyordu. yıllar daha sonra 33’lük Long Play’ler (uzunçalar) ve 45’lik plaklar bölümü yaşandı. Ardından kaset evresi geldi. Arabeskin de yükseldiği 1980’lerde kasetler gözdeydi, hem ucuzdular tıpkı vakitte kullanışlı. Orhan Gencebay’ın, Ferdi Tayfur’un, Müslüm Gürses’in, Mine Koşan’ın, Karaböcek kardeşlerin söylemiş olduği müzikler, minibüsçülerin de müziğiydi. “Batsın bu dünya”, “Bir teselli ver” diyen Orhan Baba gecekondularda, metropol yaralarına deva oluyordu. Burhan Çaçan “niçin Geldim İstanbul’a?” müziğiyle 1950’lerde başlayan göç olgusunu yansıtırken, Ferdi Tayfur ağlamaklı sesiyle “Yetiş Emmioğlu”nu söyleyerek hemşehrileri dayanışmaya davet ediyordu güya.
‘Şıkıdım şıkıdım’
“Çok sesli klasik müziği” savunan metropolün seçkinleri küçümseseler de kitleler arabeski ve piyanist şantörleri seviyordu. Gülhane Parkı konserleri bir fenomendi. Ferdi Tayfur’un sevenleri “Öl de ölelim” diye haykırıyor, Müslüm Gürses’in hayranları kendini jiletliyordu. Kasetlerin kapışıldığı senelerdan daha sonra CD zamanı başladı. “Oynama şıkıdım şıkıdım” diyen Tarkan’ın ve birebir jenerasyondan popçuların tepeye çıktığı yıllardı CD’li vakit içinder.
CD’yi, dijital müzik dünyası izledi. Dijital kozmosa gelene kadar üstteki süreçler, Türkiye’de müzik dünyasının kalbinin attığı İstanbul’daki Unkapanı Plakçılar Çarşısı’nda yaşandı. Sesini beğenenler, doldurdukları müzik kasetlerini, Unkapanı Plak Çarşısı’na gdolayıp müzikçi olmaya çalışıyordu. Onlarca müzik şirketi yan yanaydı çarşıda. Ünlü müzikçilere, müzisyenlere rastlamanız çok doğaldı burada. Fabrikadan gelişi heyecanla beklenen plaklar, kasetler piyasaya çarşıdan dağıtılırdı. Artık bunlar anı oldu, dijital müzik platformları dünyaya egemenliğini ilan etti. Biz de yeni cihana ayak uydurup uydurmadığını görmek için Unkapanı Plakçılar Çarşısı’na gittik. Ziyaretimizde efsanevi çarşının vakte ahenk sağladığını, hem dijital müzik alışverişinin yapıldığını birebir vakitte klasik plak üretiminin ve satışının devam ettiğini öğrendik. Kaset doldurup müzikçi olmaya çalışanların yerini ise müziklerini dijital evraklarla gönderenlerin aldığı bilgisini edindik. Ve Kovid’in de tesiriyle tenhalık gözlemlediğimiz Unkapanı Plakçılar Çarşısı’nda çalışmalarını devam ettiren yetkililer, vaktin ruhunu Milliyet’e kıymetlendirdi.
‘Yeni sistem bana samimi gelmiyor’
Bir devir Raks Müzik’in ortaklarından olan ve Ebru Gündeş’i müzik dünyasına kazandıran Sevinç Demirkat, artık Unkapanı Plakçılar Çarşısı’nın esaslı kuruluşlarından Türkola Plak’ın işletmeciliğini yapıyor. Dijital cihanı samimi bulmayan Sevinç Demirkat, “Ben plağa, CD’ye dokunmayı ve sanatçıyla konuşmayı seviyorum. Artık her şey bir ‘tık’la yapılıyor. Evvelce yapıtı ortaya çıkarmak için günlerce stüdyodan çıkılmazdı. Artık bu samimiyet yok ve düzgün yapım da yok. Artık her şeyi bilgisayarlar biliyor. Biz bir daha basılan plaklarımızın satışını yapıyoruz. Zeki Müren, Bülent Ersoy, Neşet Ertaş, Barış Manço, Edip Akbayram ve İbrahim Tatlıses’in plaklarına fazlaca büyük ilgi var” dedi.
‘Tıklandıkça para geliyor’
“Dijital sistemde hem sanatçı birebir vakitte üretimci kazanıyor” diyor, Vahdet Güney. Unkapanı Plakçılar Çarşısı’nda 20 yıldır ismini taşıyan ses kayıt stüdyosu bulunan Güney şöyleki devam ediyor: “İnsanlar evvelce plak, kaset, CD alırdı lakin artık müzik dünyasına dijital sistem hâkim. Dijital sistem yardımıyla hayli daha çabuk tanınan müzikçiler, bu biçimdece konserler verebiliyor, çeşitli etkinliklerde sahneye çıkıyorlar. Üç ayda bir para geliyor dijitalden. Hem dijital platformlarda birebir vakitte Youtube’da 264 ülkeye müzik yolluyoruz. Repertuvarı varlıklı olan kazanıyor. Ne kadar repertuvar var ise her bir müzik tıklandıkça yapımcıya ve sanatkara para geliyor. Herkes kazanıyor, TikTok’tan bile para kazanılıyor. Alışılmış pandemide sahne olayı durduğu için müzisyenler büyük dert yaşadı. Öte yandan çarşıdaki tenhalık da sizi yanıltmasın, internetin bulunduğu her yerden işimizi sürdürmek mümkün.”
‘Türkiye’nin de dijital müzik platformu olsun’
1973’de kurduğu markasıyla Unkapanı’nın en esaslı müzik şirketlerinden biri olan Elenor Plak’ın sahibi Mükemmel Candan, teknolojik değişime tam ahenk sağladıklarını aktardı. Bugüne kadar Zeki Müren, Müslüm Gürses, Ferdi Tayfur, Muazzez Ersoy, Kamuran Akkor, Kusursuz Avcı üzere ünlü isimlerin bulunduğu 300 sanatkarla çalışma yapan yılların müzik imalcisi Süper Candan şunları anlattı: “Biz artık yalnızca dijital dünyada 64 ülkede satış yapıyoruz. Şirketimiz bünyesindeki her sanatkarın dijital olarak bir sayfası var, albümlerini bu sayfalara yüklüyoruz. Arabesk bir daha büyük ilgi görüyor. Artık daha epey rap’çiler yaptıkları müzikleri dijital olarak bize gönderip, şirketimizde yer almak istiyorlar. Artık dijital, yani havada uçuşan sesleri satıyoruz. Amerika’da bir düğmeye basıp Müslüm Gürses’i dinleyebiliyorsunuz. Müziklerin yüzde 90’ı dijitale yüklendi. Bu dijital platformlar yabancı kaynaklı. Ben Türkiye’nin de dijital müzik platformu olmasını istiyorum. Yabancıya bağlı olmaktan kurtulmalıyız. Natürel milyarlarca dolarlık yatırım lazım. Dijitalde müzikleri tek tek satıyoruz. Hangi şarkıyı beğeniyorlarsa onu alıyorlar. Daha evvel sanatkarların müziklerini fabrikaya gönderirdik, orada plağa, kasete basılırdı, artık dijital olarak yüklüyoruz. Youtube’daki görüntülerin tesiriyle dünyada da Türk müziğini merak edenler arttı. örneğin eskilerden Huri Sapan’ın türküleri dijital dünyada bir daha parladı. Tıpkı biçimde Gülden Karaböcek’in müziklerine da büyük talep var. Bu isimleri artık Z jenerasyonu da dinliyor. Lakin artık epey daha fazla üretmek ve yaratıcı olmak gerekiyor. Zira dijital kozmosta milyonlarca müzikle yarışıyorsunuz ve bu müziklerin ömrü birkaç ay.”
‘Plak lezzetini bulamazsınız’
Unkapanı Plakçılar Çarşısı’nın esaslı bir kuruluşu olan Mega Plak, Mısırlı efsanevi müzikçi Ümmü Gülsüm’ün “Taleal Bedru Aleyna” ve “Enta Omry” isimli yapıtlarını içeren plağını hudutlu sayıda üretti. Plakla birlikte bir CD’nin de ikram edildiği çalışmanın ilgi görmesinin memnunluğunu yaşayan Mega Plak’ın sahibi Ethem Zeytinkaya şunları söylemiş oldu: “Dijitalde 70 milyon müzik elinizin altında, daha epey gençlerin tercihi. Fakat gerçek müzik dinlemek isteyenler plakları tercih ediyorlar. Son senelerda plaklar revaçta, artık üretilmemesine karşın kasetler de talep edilmeye başlandı. 60’lı, 70’li, 80’li yılların plakları bir daha basılıyor. Zira lezzeti diğer.”