Amerika’daki Türk uzmandan Omicron uyarısı: Küresel yükü ağır
Teksas Üniversitesi MD Anderson Kanser Merkezi Deher neysel İlaçlar ve Kanser Tıbbı kısmında immünoloji ve kanser tedavisi alanında çalışmalarını sürdüren ve HIV konusunda aşı çalışmaları da bulunan Türk bilim insanı Prof. Dr. Bülent Özpolat, İstinye Üniversitesi Moleküler Kanser Araştırma Merkezi tarafınca düzenlenen bir sempozyum için İstanbul’a geldi. Demirören Haber Ajansı’na kıymetli açıklamalarda bulunan Prof. Dr. Özpolat, günlük hadise sayısı 800 binleri geçen ve Omicron dalgası ile salgının merkez üssü olarak pandemiyle çaba etmeye çalışan Amerika’da, sıhhat hizmetlerinin Kovid yükü niçiniyle bir daha aksamaya başladığını vurguladı.
Bu niçinle “Omicron nasılsa yavaşça geçiyor” diye düşünerek rehavete kapılmanın epey tehlikeli olduğunu belirten Prof. Dr. Özpolat, “Diğer varyantlara göre Omicron’da acil başvurusu ve ağır bakıma yatışlar daha az görünse de en büyük tehlikesi, başkalarına göre 50 kata varan süratte yayılması. Bu da daha büyük bir nüfusun bundan etkilenip hayli daha fazla kişinin hastaneye yatmasına niye oluyor. Gerçekten ABD’de bir epey hastanede Kovid dışı sıhhat gereksinimleri bir daha ertelenmek zorunda kalınıyor. Bu da halk sıhhati ve sıhhat sistemleri açısından fazlaca riskli bir durum” dedi.
NASILSA HAFİF GEÇİYOR DİYE RAHATLAMAK HAKİKAT DEĞİL
Omicron varyantı ile ilgili yapılan en büyük yanlışlardan birinin, yavaşça seyrettiği için insanların salgın kurallarını ciddiye almayı bırakması olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özpolat, “Delta varyantında hastaların yüzde 15’i acil servise gitme gereksinimi duyuyordu. Omicron’da yapılan çalışmalara bakılırsa yüzde 5’i hastaneye başvurma muhtaçlığı duyuyor. Ancak buradaki sorun, oran düşük olsa da Omicron daha büyük bir kümeye yayıldığı için, aslında yüzde 5’lik müracaatta kişi sayısı hayli daha büyük bir hasta kümesine tekabül ediyor.
ötürüsıyla şu an Amerika’da birtakım hastanelerde çalışan hekimlerin hemşirelerin de hasta olması niçiniyle (günlük sayılar şu an 800 bin civarında, o da testle belirlenebilenler sadece) Omicron’un küresel tesiri hayli daha büyük. Kimi cerrahi operasyonlar azaltıldı ABD’deki birtakım merkezlerde. Yani bir daha elektif süreçler yapılamıyor. Bu da natürel halk sıhhatini tıkayan, hastaneleri etkisiz hale getiren bir şey oldu” diye konuştu.
‘PCR YÜKÜ ARTTIĞI İÇİN SÜRATLİ TEST ALTERNATİFİ DEVREYE GİRDİ’
Omicron’un fazlaca süratli yayılmasının, tüm ülkelerde PCR test kapasitesini aşar duruma getirdiğine de işaret eden Prof. Dr. Özpolat, uzun test kuyruklarının salgın açısından risk oluşturduğuna da değindi ve şunları söylemiş oldu. “ABD’de şu anda PCR testleri ve süratli yapılan (hamilelik testi üzere çabucak 5 dakikada sonuç veren) testler kullanılıyor. Bilhassa Omicron’da test merkezlerinde hayli büyük kuyruklar ve yoğunluk oluştu. Son 2 haftadır (Omicron’un artışa geçmesiyle) bu konut testleri ya da süratli testler epey tanınan oldu.
Bu yüzden devlet 1 milyon süratli testi insanlara fiyatsız olarak gönderme sonucu aldı. Bu testlerin hassaslığı asemptometik hastalıkta PCR’a göre biraz daha az olsa da, semptomlar ortaya çıktığında yakalama bahtı yüzde 80-90’lar civarında. Asemptomatik hastalarda ise oran yüzde 30 ila 50 içinde. Bu kadar yüksek bir yayılımın olduğu bir pandemide 100 hastadan 50’sini yakalamak bile epey büyük bir şey. Bir de hayli pratik, çünkü PCR testlerinin sonuç verme müddeti Omicron yoğunluğundan dolayı 48 saat, 72 saatte kadar çıktı. ötürüsıyla bu süratli testlerin yapılması fazlaca kıymetli. Pandemi ile savaşmanın en değerli formlarından birisi de yayılmayı azaltmak. Test yaptırmadan da bunun önlenmesi mümkün değil. Zira siz kendiniz düzgün zannediyorsunuz fakat diğerlerine bulaştırabiliyorsunuz. O yüzden her halükarda, en azından kuşkulu bir durumda ya da müspet birisi ile temasta olduklarında beşerler test yaptırabilmeli. Aşılı ya da aşısız fark etmez.”
‘AŞI OLMAYANLARDA BULAŞTIRMA MÜHLETİ VE VİRÜS YÜKÜ DAHA FAZLA’
Aşısızlara seyahatlerde PCR zaruriliği tartışmaları ile ilgili de değerli bilgiler veren Prof. Dr. Özpolat, bulaşmanın birinci gününde aşılı ve aşısız bireylerde virüs yükünün benzeri seviyede olsa da aşılılarda süratle düştüğüne değinerek “Aşısızlar ve aşılılar içindeki birtakım farkları düşünmemiz lazım. Aşısız birinin hasta olduğu vakit bulaştırıcılığı 5 güne kadar uzayabiliyor ve bu mühlet ortasında hastalığı diğerine bulaştırma riski yüzde 90.
Aşılı bireyde ise bağışıklık sisteminin virüsü yakalaması ve temizlemeye başlaması tahminen 1-2 gün ortasında gerçekleşiyor. Bu niçinle aşı olmayanların bulaştırıcılığı hayli daha uzun. Zira beden daima virüsü üretip dışarıya da yayıyor. Bizim öbür viral hastalıklardan da bildiğimiz bir gerçek bu: Aşılanmış bireylerin virüsü nötralize etme kapasitesi daha yüksek. ötürüsıyla teorik olarak da esasen etrafa virüs yayma yükü daha az. Evet virüsü hala yayabilir lakin aşı olmayan bir kişi hapşırdığı vakit diyelim 10 milyon virüs yayarken, oburu tahminen 1000 tane verecek etrafa. Zira aşısı olmayanlarda beden virüsle savaşmayı öğrenene kadar, üretebildiği kadar virüs üretir ve yayar. Bu açıdan fazlaca büyük bir risk. Bu bireyler aşı olmasa bile en azından bilhassa kuşkulu durumlarda test olup etraflarındakilere bulaştırma riskinin önüne geçebilir” dedi.
‘GRİP İLE BİREBİR KEFEYE KONMASI ÇOK YANLIŞ’
Bilhassa Omicron ile birlikte Kovid pandemisini “artık mevsimsel grip salgınıö üzere değerlendirmeye başlayan bölüme katılmadığını da söyleyen Prof. Dr. Özpolat, kelamlarını şu biçimde noktaladı: “Grip yani influenza ile Kovid’de mutasyon ve aşı aktifliği benzerliklerini karşılaştırabiliriz. Ancak yaygınlık ve vefat oranı açısından karşılaştırmak hiç hakikat değil. Zira Kovid epeyce daha büyük bir popülasyona yayıldığı için riski ve mevt sayısı daha yüksek. Şuradan da anlayabiliriz, mesela Amerika’da 850 bin kişi Kovid’e bağlı olarak hayatını yitirdi.
Yani 500 bireyden 1’i Kovid’den öldü. Bu da Omicron’dan evvelki datalara nazaran. Lakin gripten ölen sayısı (bir yıl arasında) azamî 65 bin oldu. Yani Koronavirüs’e bağlı mevt sayısının 10 kat daha fazla olduğu buradan bile anlaşılıyor. Zira epey daha fazla buaşıcı ve daha büyük bir nüfusu etkiliyor. Bu niçinle insanların Koronavirüs’ten daha fazla korkması ve korunması, kaçınması daha doğal.”
Teksas Üniversitesi MD Anderson Kanser Merkezi Deher neysel İlaçlar ve Kanser Tıbbı kısmında immünoloji ve kanser tedavisi alanında çalışmalarını sürdüren ve HIV konusunda aşı çalışmaları da bulunan Türk bilim insanı Prof. Dr. Bülent Özpolat, İstinye Üniversitesi Moleküler Kanser Araştırma Merkezi tarafınca düzenlenen bir sempozyum için İstanbul’a geldi. Demirören Haber Ajansı’na kıymetli açıklamalarda bulunan Prof. Dr. Özpolat, günlük hadise sayısı 800 binleri geçen ve Omicron dalgası ile salgının merkez üssü olarak pandemiyle çaba etmeye çalışan Amerika’da, sıhhat hizmetlerinin Kovid yükü niçiniyle bir daha aksamaya başladığını vurguladı.
Bu niçinle “Omicron nasılsa yavaşça geçiyor” diye düşünerek rehavete kapılmanın epey tehlikeli olduğunu belirten Prof. Dr. Özpolat, “Diğer varyantlara göre Omicron’da acil başvurusu ve ağır bakıma yatışlar daha az görünse de en büyük tehlikesi, başkalarına göre 50 kata varan süratte yayılması. Bu da daha büyük bir nüfusun bundan etkilenip hayli daha fazla kişinin hastaneye yatmasına niye oluyor. Gerçekten ABD’de bir epey hastanede Kovid dışı sıhhat gereksinimleri bir daha ertelenmek zorunda kalınıyor. Bu da halk sıhhati ve sıhhat sistemleri açısından fazlaca riskli bir durum” dedi.
NASILSA HAFİF GEÇİYOR DİYE RAHATLAMAK HAKİKAT DEĞİL
Omicron varyantı ile ilgili yapılan en büyük yanlışlardan birinin, yavaşça seyrettiği için insanların salgın kurallarını ciddiye almayı bırakması olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özpolat, “Delta varyantında hastaların yüzde 15’i acil servise gitme gereksinimi duyuyordu. Omicron’da yapılan çalışmalara bakılırsa yüzde 5’i hastaneye başvurma muhtaçlığı duyuyor. Ancak buradaki sorun, oran düşük olsa da Omicron daha büyük bir kümeye yayıldığı için, aslında yüzde 5’lik müracaatta kişi sayısı hayli daha büyük bir hasta kümesine tekabül ediyor.
ötürüsıyla şu an Amerika’da birtakım hastanelerde çalışan hekimlerin hemşirelerin de hasta olması niçiniyle (günlük sayılar şu an 800 bin civarında, o da testle belirlenebilenler sadece) Omicron’un küresel tesiri hayli daha büyük. Kimi cerrahi operasyonlar azaltıldı ABD’deki birtakım merkezlerde. Yani bir daha elektif süreçler yapılamıyor. Bu da natürel halk sıhhatini tıkayan, hastaneleri etkisiz hale getiren bir şey oldu” diye konuştu.
‘PCR YÜKÜ ARTTIĞI İÇİN SÜRATLİ TEST ALTERNATİFİ DEVREYE GİRDİ’
Omicron’un fazlaca süratli yayılmasının, tüm ülkelerde PCR test kapasitesini aşar duruma getirdiğine de işaret eden Prof. Dr. Özpolat, uzun test kuyruklarının salgın açısından risk oluşturduğuna da değindi ve şunları söylemiş oldu. “ABD’de şu anda PCR testleri ve süratli yapılan (hamilelik testi üzere çabucak 5 dakikada sonuç veren) testler kullanılıyor. Bilhassa Omicron’da test merkezlerinde hayli büyük kuyruklar ve yoğunluk oluştu. Son 2 haftadır (Omicron’un artışa geçmesiyle) bu konut testleri ya da süratli testler epey tanınan oldu.
Bu yüzden devlet 1 milyon süratli testi insanlara fiyatsız olarak gönderme sonucu aldı. Bu testlerin hassaslığı asemptometik hastalıkta PCR’a göre biraz daha az olsa da, semptomlar ortaya çıktığında yakalama bahtı yüzde 80-90’lar civarında. Asemptomatik hastalarda ise oran yüzde 30 ila 50 içinde. Bu kadar yüksek bir yayılımın olduğu bir pandemide 100 hastadan 50’sini yakalamak bile epey büyük bir şey. Bir de hayli pratik, çünkü PCR testlerinin sonuç verme müddeti Omicron yoğunluğundan dolayı 48 saat, 72 saatte kadar çıktı. ötürüsıyla bu süratli testlerin yapılması fazlaca kıymetli. Pandemi ile savaşmanın en değerli formlarından birisi de yayılmayı azaltmak. Test yaptırmadan da bunun önlenmesi mümkün değil. Zira siz kendiniz düzgün zannediyorsunuz fakat diğerlerine bulaştırabiliyorsunuz. O yüzden her halükarda, en azından kuşkulu bir durumda ya da müspet birisi ile temasta olduklarında beşerler test yaptırabilmeli. Aşılı ya da aşısız fark etmez.”
‘AŞI OLMAYANLARDA BULAŞTIRMA MÜHLETİ VE VİRÜS YÜKÜ DAHA FAZLA’
Aşısızlara seyahatlerde PCR zaruriliği tartışmaları ile ilgili de değerli bilgiler veren Prof. Dr. Özpolat, bulaşmanın birinci gününde aşılı ve aşısız bireylerde virüs yükünün benzeri seviyede olsa da aşılılarda süratle düştüğüne değinerek “Aşısızlar ve aşılılar içindeki birtakım farkları düşünmemiz lazım. Aşısız birinin hasta olduğu vakit bulaştırıcılığı 5 güne kadar uzayabiliyor ve bu mühlet ortasında hastalığı diğerine bulaştırma riski yüzde 90.
Aşılı bireyde ise bağışıklık sisteminin virüsü yakalaması ve temizlemeye başlaması tahminen 1-2 gün ortasında gerçekleşiyor. Bu niçinle aşı olmayanların bulaştırıcılığı hayli daha uzun. Zira beden daima virüsü üretip dışarıya da yayıyor. Bizim öbür viral hastalıklardan da bildiğimiz bir gerçek bu: Aşılanmış bireylerin virüsü nötralize etme kapasitesi daha yüksek. ötürüsıyla teorik olarak da esasen etrafa virüs yayma yükü daha az. Evet virüsü hala yayabilir lakin aşı olmayan bir kişi hapşırdığı vakit diyelim 10 milyon virüs yayarken, oburu tahminen 1000 tane verecek etrafa. Zira aşısı olmayanlarda beden virüsle savaşmayı öğrenene kadar, üretebildiği kadar virüs üretir ve yayar. Bu açıdan fazlaca büyük bir risk. Bu bireyler aşı olmasa bile en azından bilhassa kuşkulu durumlarda test olup etraflarındakilere bulaştırma riskinin önüne geçebilir” dedi.
‘GRİP İLE BİREBİR KEFEYE KONMASI ÇOK YANLIŞ’
Bilhassa Omicron ile birlikte Kovid pandemisini “artık mevsimsel grip salgınıö üzere değerlendirmeye başlayan bölüme katılmadığını da söyleyen Prof. Dr. Özpolat, kelamlarını şu biçimde noktaladı: “Grip yani influenza ile Kovid’de mutasyon ve aşı aktifliği benzerliklerini karşılaştırabiliriz. Ancak yaygınlık ve vefat oranı açısından karşılaştırmak hiç hakikat değil. Zira Kovid epeyce daha büyük bir popülasyona yayıldığı için riski ve mevt sayısı daha yüksek. Şuradan da anlayabiliriz, mesela Amerika’da 850 bin kişi Kovid’e bağlı olarak hayatını yitirdi.
Yani 500 bireyden 1’i Kovid’den öldü. Bu da Omicron’dan evvelki datalara nazaran. Lakin gripten ölen sayısı (bir yıl arasında) azamî 65 bin oldu. Yani Koronavirüs’e bağlı mevt sayısının 10 kat daha fazla olduğu buradan bile anlaşılıyor. Zira epey daha fazla buaşıcı ve daha büyük bir nüfusu etkiliyor. Bu niçinle insanların Koronavirüs’ten daha fazla korkması ve korunması, kaçınması daha doğal.”