Asırlık cephanelik binası, definecilerin amacı oldu
Edirne’de 19’uncu yüzyılın son yarısında inşa edilen ve Balkan Savaşları dahil birfazlaca savaşta cephanelik olarak kullanılan bina yıkılma tehlikesi yaşıyor. Kent savunmasında büyük ehemmiyet taşıyan tabyalara cephane temininde kullanıldığı bilinen bina, Osmanlının son devir askeri mimarisinin de nadir örneklerinden olmasıyla dikkat çekiyor.
Son periyotta bilhassa defineciler ve husus bağımlılarının uğrak yeri haline gelen tarihi yapıda oluşan hasarın yanı sıra duvarlarına yazılan yazılar da sanat tarihçilerinin reaksiyonuna yol açtı.
‘ÖZELLİKLE GÖZDEN UZAK YAPILMIŞ’
Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Kısmı Lideri Prof. Dr. Engin Beksaç, duvarlarındaki tuğlaların dökülmeye başladığı, yıkılma tehlikesi yaşayan yapının kent tarihi açısından hayli kıymetli olduğunu söylemiş oldu.
Binanın epeyce uzun mühlet cephanelik olarak kullanıldığını belirten Prof. Dr. Beksaç, “Başlangıcı 19’uncu yüzyılın başlarına hakikat giden Edirne etrafındaki savunma kümelerinin, tabyaların ve başka savunma istihkamlarının merkezini oluşturan cephanelik bölgesi. Uzun bir süre kullanıldığını biliyoruz.
Yani 19’uncu yüzyılın sonlarından başlayarak 20’inci yüzyılın ortalarına kadar geçen süreçte cephanelik olarak kullanılmış bir bölge. Yapının özelliklerinden de görüldüğü üzere geç Osmanlı mimarisi özelliklerini bakılırsabiliyoruz. Edirne’de maalesef epeyce az bilinen yapılardan birisidir. aslına bakarsanız yapılış emelinin da herkes tarafınca bilinmesi istenmeyen bir yapı olduğunu biliyoruz. Bilhassa gözden ırak bir bölgede yapılmıştır ve tabiatın içerisinde saklanmıştır” dedi.
‘BALKAN SAVAŞLARINDA MÜHİMMAT MERKEZİ OLARAK KULLANILMIŞ’
Cephaneliğin, kent savunmasında kullanılan tabyalara mühimmat temini yaptığını anlatan Prof. Dr. Beksaç, “Balkan Savaşları’nda burasının kullanılmış olma ihtimali devasa yükseklikte. Hatta daha evvelki süreçlerden itibaren de kullanılmış olması mümkün zira yapının özellikleri daha fazla 19’uncu yüzyılın ortalarına hakikat giden özellikler gösteren bir plana bakılırsa şekillendiğini görmekteyiz.
Dikkat ederseniz binanın tek bir cephesi dışarıda, geri kalanları toprak altında. Burasının dışarıdan gelen bombardımanlara karşı korunması gayesiyle beraberinde dışarıdan yerinin gizlenmesi gayesiyle yapılmıştır. Göründüğü üzere bugün bile ulaşımı pek güç ve hayli az kişi tarafınca bilinen bir yer olarak karşımıza çıkıyor” diye konuştu.
‘ASKERİ MİMARİ AÇISINDAN DA EHEMMİYET TAŞIYAN BİR YER’
Tarihi yapının terk edildiği için defineciler ve husus bağımlıları tarafınca tahrip edildiğini söyleyen Beksaç, “Bir yeri siz unutursanız bu tahribat kaçınılmaz hale geliyor. Bu yalnızca burada değil Edirne’nin etrafında bir fazlaca yerde karşımıza çıkıyor.
Bu tahribatı hayli çoğunlukla görüyoruz, bilinçsiz bir defineci faaliyeti var. Bunun haricinde halkın son derece bilinçsiz bir hareketi var. Bu üslup tarihi yerlerin korunmasından epeyce tahribatına yanlışsız gidilen bir durum oluşuyor. Düzgün niyetli yahut makus niyetli bu tartışmaya açık bir husus fakat gerçek olan bir şey var ise insanların şuurlu olmadığı, bu tip tarihi alanların dikkatle korunması gerekiyor. Bu yapı temelinde yalnızca Edirne’ye değil, Türkiye Cumhuriyeti’ne de ondan evvel Osmanlı devletine de epeyce değerli hizmetler yapmış bir bina ve Edirne’nin yalnızca turistik ve dini mimarisi açısından değil, askeri mimarisi açısından da fazlaca değer taşıyan bir yer” sözlerini kullandı.
‘TARİHİ VE KÜLTER MİRASIMIZI LÜTFEN YOK ETMEYİN’
Prof.Dr. Engin Beksaç, tarihi yapılarda define bulmanın mümkün olmadığını söz ederek, “bu biçimde bir yerde define bulmak mümkün değil. Burası askeri alan askeri alanda kim hazine saklar, kim hazine bulur? Bu hayli komik bir olay.
Burada bulunsa bulunsa mühimmat kalıntısı bulunur, hatta mühimmat kalıntısının bile bulunabileceğini sanmıyorum zira burasını askeri bölgeden çıkarıldıktan daha sonra askeri birlikler de tüm mühimmatlarını alıp gitmiştir. Defineciler lütfen artık vazgeçsinler, bu büyük hayallerinizden vazgeçin. Tarihi, arkeolojik ve kültür mirasımızı yok etmeyin. Bu tip yerlerde bulabileceğiniz hiç bir şey yok. Mezarlıkları tahrip etmeyin, oralarda da bulabileceğiniz hiç bir şey yok. Size anlatılanların hepsi masladır. Ben bugüne kadar hiç bir definecinin büyük bir hazine bulduğunu görmedim lakin sabah dinlediğim haberlerde bir definecinin toprak altında kalarak öldüğünü duydum” biçiminde konuştu.
‘SAHİP ÇIKILMASI ELDEN GEÇİRİLMESİ LAZIM’
Bu üzere tarihi alanların ecdat yadigarı olduğunu da söyleyen Beksaç, “Bu tip alanlar bizim cet yadigarımız. Yani burada yapılan savaşlar var, bu bölgenin savunmasında kanını verip şehit olmuş, yaralanmış olan cetlerimiz var.
Bunlar bizim atalarımızdan miras. bu biçimde saçma sapan yazılarla, gençlerin hayalleriyle kirletilmesi beğenilen değil. Yetkililerin sahip çıkması lazım, elden geçirilmesi lazım. Yani buraların da değerlendirilmesinde fayda var. Edirne’de birfazlaca müze yapıldı fakat buralarda da bir muhafaza faaliyetinin yapılması Edirne’nin tarihî kimliği açısından büyük katkı olacaktır kanısındayım” dedi.
Edirne’de 19’uncu yüzyılın son yarısında inşa edilen ve Balkan Savaşları dahil birfazlaca savaşta cephanelik olarak kullanılan bina yıkılma tehlikesi yaşıyor. Kent savunmasında büyük ehemmiyet taşıyan tabyalara cephane temininde kullanıldığı bilinen bina, Osmanlının son devir askeri mimarisinin de nadir örneklerinden olmasıyla dikkat çekiyor.
Son periyotta bilhassa defineciler ve husus bağımlılarının uğrak yeri haline gelen tarihi yapıda oluşan hasarın yanı sıra duvarlarına yazılan yazılar da sanat tarihçilerinin reaksiyonuna yol açtı.
‘ÖZELLİKLE GÖZDEN UZAK YAPILMIŞ’
Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Kısmı Lideri Prof. Dr. Engin Beksaç, duvarlarındaki tuğlaların dökülmeye başladığı, yıkılma tehlikesi yaşayan yapının kent tarihi açısından hayli kıymetli olduğunu söylemiş oldu.
Binanın epeyce uzun mühlet cephanelik olarak kullanıldığını belirten Prof. Dr. Beksaç, “Başlangıcı 19’uncu yüzyılın başlarına hakikat giden Edirne etrafındaki savunma kümelerinin, tabyaların ve başka savunma istihkamlarının merkezini oluşturan cephanelik bölgesi. Uzun bir süre kullanıldığını biliyoruz.
Yani 19’uncu yüzyılın sonlarından başlayarak 20’inci yüzyılın ortalarına kadar geçen süreçte cephanelik olarak kullanılmış bir bölge. Yapının özelliklerinden de görüldüğü üzere geç Osmanlı mimarisi özelliklerini bakılırsabiliyoruz. Edirne’de maalesef epeyce az bilinen yapılardan birisidir. aslına bakarsanız yapılış emelinin da herkes tarafınca bilinmesi istenmeyen bir yapı olduğunu biliyoruz. Bilhassa gözden ırak bir bölgede yapılmıştır ve tabiatın içerisinde saklanmıştır” dedi.
‘BALKAN SAVAŞLARINDA MÜHİMMAT MERKEZİ OLARAK KULLANILMIŞ’
Cephaneliğin, kent savunmasında kullanılan tabyalara mühimmat temini yaptığını anlatan Prof. Dr. Beksaç, “Balkan Savaşları’nda burasının kullanılmış olma ihtimali devasa yükseklikte. Hatta daha evvelki süreçlerden itibaren de kullanılmış olması mümkün zira yapının özellikleri daha fazla 19’uncu yüzyılın ortalarına hakikat giden özellikler gösteren bir plana bakılırsa şekillendiğini görmekteyiz.
Dikkat ederseniz binanın tek bir cephesi dışarıda, geri kalanları toprak altında. Burasının dışarıdan gelen bombardımanlara karşı korunması gayesiyle beraberinde dışarıdan yerinin gizlenmesi gayesiyle yapılmıştır. Göründüğü üzere bugün bile ulaşımı pek güç ve hayli az kişi tarafınca bilinen bir yer olarak karşımıza çıkıyor” diye konuştu.
‘ASKERİ MİMARİ AÇISINDAN DA EHEMMİYET TAŞIYAN BİR YER’
Tarihi yapının terk edildiği için defineciler ve husus bağımlıları tarafınca tahrip edildiğini söyleyen Beksaç, “Bir yeri siz unutursanız bu tahribat kaçınılmaz hale geliyor. Bu yalnızca burada değil Edirne’nin etrafında bir fazlaca yerde karşımıza çıkıyor.
Bu tahribatı hayli çoğunlukla görüyoruz, bilinçsiz bir defineci faaliyeti var. Bunun haricinde halkın son derece bilinçsiz bir hareketi var. Bu üslup tarihi yerlerin korunmasından epeyce tahribatına yanlışsız gidilen bir durum oluşuyor. Düzgün niyetli yahut makus niyetli bu tartışmaya açık bir husus fakat gerçek olan bir şey var ise insanların şuurlu olmadığı, bu tip tarihi alanların dikkatle korunması gerekiyor. Bu yapı temelinde yalnızca Edirne’ye değil, Türkiye Cumhuriyeti’ne de ondan evvel Osmanlı devletine de epeyce değerli hizmetler yapmış bir bina ve Edirne’nin yalnızca turistik ve dini mimarisi açısından değil, askeri mimarisi açısından da fazlaca değer taşıyan bir yer” sözlerini kullandı.
‘TARİHİ VE KÜLTER MİRASIMIZI LÜTFEN YOK ETMEYİN’
Prof.Dr. Engin Beksaç, tarihi yapılarda define bulmanın mümkün olmadığını söz ederek, “bu biçimde bir yerde define bulmak mümkün değil. Burası askeri alan askeri alanda kim hazine saklar, kim hazine bulur? Bu hayli komik bir olay.
Burada bulunsa bulunsa mühimmat kalıntısı bulunur, hatta mühimmat kalıntısının bile bulunabileceğini sanmıyorum zira burasını askeri bölgeden çıkarıldıktan daha sonra askeri birlikler de tüm mühimmatlarını alıp gitmiştir. Defineciler lütfen artık vazgeçsinler, bu büyük hayallerinizden vazgeçin. Tarihi, arkeolojik ve kültür mirasımızı yok etmeyin. Bu tip yerlerde bulabileceğiniz hiç bir şey yok. Mezarlıkları tahrip etmeyin, oralarda da bulabileceğiniz hiç bir şey yok. Size anlatılanların hepsi masladır. Ben bugüne kadar hiç bir definecinin büyük bir hazine bulduğunu görmedim lakin sabah dinlediğim haberlerde bir definecinin toprak altında kalarak öldüğünü duydum” biçiminde konuştu.
‘SAHİP ÇIKILMASI ELDEN GEÇİRİLMESİ LAZIM’
Bu üzere tarihi alanların ecdat yadigarı olduğunu da söyleyen Beksaç, “Bu tip alanlar bizim cet yadigarımız. Yani burada yapılan savaşlar var, bu bölgenin savunmasında kanını verip şehit olmuş, yaralanmış olan cetlerimiz var.
Bunlar bizim atalarımızdan miras. bu biçimde saçma sapan yazılarla, gençlerin hayalleriyle kirletilmesi beğenilen değil. Yetkililerin sahip çıkması lazım, elden geçirilmesi lazım. Yani buraların da değerlendirilmesinde fayda var. Edirne’de birfazlaca müze yapıldı fakat buralarda da bir muhafaza faaliyetinin yapılması Edirne’nin tarihî kimliği açısından büyük katkı olacaktır kanısındayım” dedi.