‘Bakım emeği’nde cinsiyet eşitsizliği
Lider Yılmaz – BM Bayan Ünitesi Türkiye Ofisi temsilcileri His Arığ ve Gülbanu Kaygılı, TBMM Bayan Erkek Fırsat Eşitliği Alt Kurulu’nda “Bakım Emeği Ve Ekonomisi” temalı sunum yaptı. BM temsilcilerinin paşlaştığı, bilgilere göre; global ölçekte bayanlar günde 4.7 saatlerini fiyatsız bakım ve konut işleri için harcıyor, erkeklerde ise bu sayı günde 1.7 saat. TÜİK’in vakit kullanım araştırması neticelerina göre ise Türkiye’de yalnızca çalışan bayanların konut içi bakım için harcadıkları vakit erkeklere nazaran 5 kat daha fazla.
% 42 işgücüne dahil değil
Bayanların fiyatsız olarak sağladıkları bakım hizmetinin global gayri safi yurt içi hasılaya 11 trilyon dolar katkı sağladığını kaydeden BM temsilcileri, kimi ülkelerde bunun yüzde 60’a kadar çıktığını söyleyerek, şu tespitlerde bulundu: “Kadınlar yarattıkları bakım iktisadının karşılığını alamamakta ve istihdama katılamadıkları için yoksulluğa mahkum olmakta, temel haklara erişimden ve toplumsal garantiden yoksun kalmakta. Global ölçekte çalışma çağındaki bayanların yüzde 42’si, fiyatsız bakım sorumlulukları yüzünden fiyatlı emek/iş gücüne dâhil değil. Bu sayı erkeklerde yalnızca yüzde 6.” Bakım hizmeti veren bayanların büyük kısmının da kayıt dışı çalıştığını vurgulayan temsilciler, istihdama giren bayanların da ücret eşitsizlikleri yaşadığını vurguladı.
Global ittifak daveti
BM Ekonomik Adalet ve Haklara Ait Jenerasyonlar Uzunluğu Eşitlik Aksiyon Koalisyonu’nun 2026 yılına kadar, bakım iktisadı için dönüştürücü müdahaleler öngördüğünü, gaye kapsamında BM Bayan Birimi’nin “bakım için global ittifak” teşebbüsü başlatmış olduğunı belirten temsilciler şu biçimde devam etti: “Bu ittifaka katılan ülkeler ittifakın öne çıkardığı ‘bakımın garantörü olarak devletin sorumluluğu, kamu faydası, bir hak olarak bakım ve bakım hizmetlerinin izlenip değerlendirilmesi’ formundaki dört ilkeyi benimsedikleri tarafında bir taahhütte bulunmakta. Bu ittifak, bakım iktisadına yönelik olarak ülkeleri global çapta aksiyona geçmeye çağırmakta. Biz, Türkiye’nin de bu ittifaka iştiraki konusunda takviyelerini rica etmekteyiz. Bölgemizde çabucak hemen üye ülke olmadığı için Türkiye’nin iştiraki değerli olacak ve de önder rolü oynamamıza hizmet edecektir.”
Lider Yılmaz – BM Bayan Ünitesi Türkiye Ofisi temsilcileri His Arığ ve Gülbanu Kaygılı, TBMM Bayan Erkek Fırsat Eşitliği Alt Kurulu’nda “Bakım Emeği Ve Ekonomisi” temalı sunum yaptı. BM temsilcilerinin paşlaştığı, bilgilere göre; global ölçekte bayanlar günde 4.7 saatlerini fiyatsız bakım ve konut işleri için harcıyor, erkeklerde ise bu sayı günde 1.7 saat. TÜİK’in vakit kullanım araştırması neticelerina göre ise Türkiye’de yalnızca çalışan bayanların konut içi bakım için harcadıkları vakit erkeklere nazaran 5 kat daha fazla.
% 42 işgücüne dahil değil
Bayanların fiyatsız olarak sağladıkları bakım hizmetinin global gayri safi yurt içi hasılaya 11 trilyon dolar katkı sağladığını kaydeden BM temsilcileri, kimi ülkelerde bunun yüzde 60’a kadar çıktığını söyleyerek, şu tespitlerde bulundu: “Kadınlar yarattıkları bakım iktisadının karşılığını alamamakta ve istihdama katılamadıkları için yoksulluğa mahkum olmakta, temel haklara erişimden ve toplumsal garantiden yoksun kalmakta. Global ölçekte çalışma çağındaki bayanların yüzde 42’si, fiyatsız bakım sorumlulukları yüzünden fiyatlı emek/iş gücüne dâhil değil. Bu sayı erkeklerde yalnızca yüzde 6.” Bakım hizmeti veren bayanların büyük kısmının da kayıt dışı çalıştığını vurgulayan temsilciler, istihdama giren bayanların da ücret eşitsizlikleri yaşadığını vurguladı.
Global ittifak daveti
BM Ekonomik Adalet ve Haklara Ait Jenerasyonlar Uzunluğu Eşitlik Aksiyon Koalisyonu’nun 2026 yılına kadar, bakım iktisadı için dönüştürücü müdahaleler öngördüğünü, gaye kapsamında BM Bayan Birimi’nin “bakım için global ittifak” teşebbüsü başlatmış olduğunı belirten temsilciler şu biçimde devam etti: “Bu ittifaka katılan ülkeler ittifakın öne çıkardığı ‘bakımın garantörü olarak devletin sorumluluğu, kamu faydası, bir hak olarak bakım ve bakım hizmetlerinin izlenip değerlendirilmesi’ formundaki dört ilkeyi benimsedikleri tarafında bir taahhütte bulunmakta. Bu ittifak, bakım iktisadına yönelik olarak ülkeleri global çapta aksiyona geçmeye çağırmakta. Biz, Türkiye’nin de bu ittifaka iştiraki konusunda takviyelerini rica etmekteyiz. Bölgemizde çabucak hemen üye ülke olmadığı için Türkiye’nin iştiraki değerli olacak ve de önder rolü oynamamıza hizmet edecektir.”