Bu belirtiler var ise dikkat! Gece farklı, gündüz farklı çalışıyor
Betül Yasemin Keskin / Milliyet.com.tr – “Hormonlarımız bizi yönetir” diyerek bizi nasıl etkilediklerini anlatan Farmakolog Prof. Dr. Vahide Savcı, “Vücudumuzun homeostazis dediğimiz her an istikrarda olma durumunu sağlayabilmek için çalışırlar. Gündüz çalışan hormonlarımızın, çoklukla faal hayatın bize sunduğu yükleri dengelemek için, gece çalışanlar da gündüz biriken yükü temizlemek ve çöplerin boşaltılması için mesai yaparlar” dedi.
Bunların dengesizleşmesinin yorgunluk, bitkinlik, tükenmişlik hissinin en önemli sebebi olduğunu söyleyen Vahide Savcı gibi Wellbeing Uzmanı Pelin Bozkurt Bilgiç de, “Bir hormon sahniçin çıktığında yahut tam zıddı başrol olduğunda tüm sistem dağılır” diye konuştu. Çok gerilimli olmanın, uyku sistemindeki bozukluğun ve kilo verememe sorunun hormonlardan geçtiğini söyleyen Bilgiç, “Eğer sağlıklı bir temel hayat biçimine hâkim olursanız ve neler olduğunu anlarsanız, bu semptomlara hâkim olursunuz. Aslında bizim hayat üslubumuz hormonları etkiliyor” ayrıntısını paylaştı.
BİRBİRLERİNİ DE ETKİLEYEBİLİYORLAR
Bedendeki tek bir hormonda yaşanan bozukluk bir diğer hormonu tesirler mi? Prof. Dr. Vahide Savcı’ya göre, hormonlarımız bir ahenk ve istikrar ortasında çalışıyorlar. Birçoğunun ana denetim merkezi ise beynimiz.
Hipotalamus ve hipofiz denilen beyin bölgeleri bizim vücudumuzdaki biroldukça hormonu denetim eder ve bedenimizde olup biten her şeyden de haberdar olarak ilgili hormonları yahut sistemleri devreye geçirirler. Bu etkileşimlerin kararında da homeostazis yani istikrar hali oluşturulur.
HORMONLARI BESLEMEK MÜMKÜN
“Hormonlarımızı besleyerek onları gerçek yönlendirmek mümkün” diyen Pelin Bozkurt Bilgiç, “İyi olma hali, dayanıklılık, yeni durumlarla baş etme ve bunlara ahenk sağlama hünerine sahip olmakla ilgili lakin evvel ruhumuzu beslemeliyiz” dedi. Prof. Dr. Vahide Savcı ise, “Bağırsaklarımız bizim genel wellbeing seviyemizin yani fizikî, zihinsel ve ruhsal vücutlarımızda güzel olma halinin sürdürülmesi için fazlaca kıymetli. Mikrobiyata ismini verdiğimiz, bağırsaklarımızda bizimle yaşayan yaklaşık bir trilyon mikroorganizmanın tüm bedenimizi yönettiğini söyleyebiliriz” sözlerini kullandı.
Bu durumun bağırsaklarımızı beynimizi, akciğerlerimizi ve biroldukca organ ve sistemimizi etkilediğini söyleyen Savcı, “Bu sistemler içinde hormonal sistemimiz yani endokrin sistem de vardır. Hormonlarımızın seviyeleri bağırsaklarımızı ve mikrobiyatayı etkilerken, mikrobiyata profili de hormonlarımızın sentezini ve metabolizmasını tesirler. ötürüsıyla beslenme formumuz, hormonlarımızı etkileyerek onları güçlendirebilir yahut zayıflatabilir” vurgusunu yaptı.
RENKLİ BESİNLER HORMONLAR İÇİN BİREBİR
Hormonların sağlıklı salgılanması ve işlemesi için yanlışsız besinleri tüketmek de büyük kıymet taşıyor. Prof. Dr. Vahide Savcı, “Taze, lifli ve renkli beslenmenin, hormonlarımız için de epey sağlıklı olduğunu belirtebilirim. Çok hayvansal içerikli beslenme, berbat yağların tüketilmesi hormonlarımızın sentezi ve metabolizmasında istenmeyen tesirler yaratır” diye konuştu. Savcı, Omega-3, D vitamini, B vitaminleri, selenyum, iyot, çinko, magnezyum, kalsiyum düzeylerimizin güzelleştirilmesi için de bunları içeren besinlerden varlıklı beslenmenin hakikat bir yaklaşım olacağını vurguladı.
KISITLAYICI DİYETLER ALTÜST EDİYOR
Kısıtlayıcı diyetlerin hormonların istikrarını etkilediğini söyleyen Pelin Bozkurt Bilgiç, “Yemekle savaş, kendine kızma, güvensizlik akabinde çok yeme döngüsü birfazlaca hormonun tesiri altında olur ve biroldukca hormonu tesirler. Yağları ziyanlı görüp tüm yağlardan uzaklaşırız, halbuki ziyanlı olan trans yağlar, işlenmiş yağlardır. Başka yağları kendi kümelerinde ölçülü bir biçimde beslenmenize katarak azamî yarar görürsünüz” dedi.
Bilgiç, “Rengarenk beslenmek lifli besinler, fermente besinler, kaliteli yağ hepsi vazgeçilmezimiz olmalı. Triptofan kaynaklı kabak çekirdeği, susam, muzu, nar yediğinizde gündüz serotonin gece melatonin hormonunu sentezlemeyi sağlar” dedi. İltihabi bir reaksiyon oluşmasını önlemeye yardımcı besinleri tercih etmek gerektiğini söyleyen Bilgiç, kırmızı siyah üzüm, elma, lahana, brokoli, limon, domates, yeşil soğan, yağlı balık, kabuklu yemişler, keten tohumu, yeşil yapraklı sebzeler tüketmek gerektiğini vurguladı.
Sağlıklı bir hormonal yapının sırrı beraberinde uyku nizamında de gizli. Prof. Dr. Vahide Savcı, “Sirkadyen ritim olarak isimlendirilen ve gece-gündüz döngüsüne göre çalışan biyolojik iç saatimize nazaran yaşamak hormonlarımızın işlerini hakikat yapabilmesi için fazlaca kıymetli. Zira onlar da bu ritme uygun çalışırlar. Bedenimizdeki ‘saat genleri’ her hormonun ne vakit hangi kıymetteki işi yapacağını da belirler.
Melatonin de bu ‘saat genleri’ni etkinleştiren ve tüm hücrelerin ona uygun hale gelmesine yardımcı olan bir hormonumuzdur. İstikrarsız beslenme, sıhhatsiz ve kısa uyku ile sürdürülen ömür, melatonin, büyüme hormonu, insülin, leptin, ghrelin istikrarlarını bozarak insülin direncine, kalp-damar hastalıklarına, Alzheimer, Parkinson üzere nörodejeneratif hastalıkların oluşumuna taban hazırlar” diyerek sağlıklı uykunun ehemmiyetini aktardı.
DAHA GENÇ KALMAK VE GÖRÜNMENİN YOLU
Hormonlarımızı güzelleştirerek daha genç ve kuvvetli olmak ne kadar mümkün? Pelin Bozkurt Bilgiç, “Kromozomlarımızın ucunda yaşayan DNA’nın yinelayan kısımlarını oluşturan telomerler, her hücre bölünmesi ile kısalır. Kısaldıkça hücrelerin bölünme, kendini yenileme ve tamir etme süreci evvel zorlaşır vakit içinde da durur. Telomerler aşınma suratlarına bağlı olarak hücrelerinizin yaşlanma suratını belirler. Kritik uzunluğa kadar kısaldıklarında yaşlanma başlar. Telomerlerimiz bizi dinliyor onlara verdiğimiz talimatları özümsüyor.
Gündelik olarak yaptığımız seçimlerde daima iradeyle çaba muhtaçlığımız doğuyorsa bir şeyler karşıt gidiyor demektir, bu ömür modeli sürdürülebilir olmadığı üzere tesirleri de fazlaca net aşikâr olur” dedi.
Yaşlanmayı yavaşlatmak için beslenme, uyku bilhassa gerilim mevzularını ciddiye almak gerektiğini söyleyen Bilgiç, “her insanın sizi hissettiğiniz yaşta görmesi; yaşama dair tatmin duygusu, şahsi gelişim ve diğerleriyle kurulan toplumsal bağlarla bağlıdır. Genç hissetmek ile genç olmak tıpkı şeyler değil” halinde konuştu.
KABUĞUNU SOYMADAN TÜKETİN ZİRA…
Beslenmemizde gereğince antioksidan alabilmek için bol bol narenciye, taneli orman meyveleri, elma, erik, havuç, yeşil yapraklı sebzeler, domates (kabuğunu soymadan), patates, fasulye, kabuklu yemişler, tohumlar, tam tahıllar ve yeşil çay kullanmak gerektiğini söyleyen Pelin Bozkurt Bilgiç, “Besinlerden alınan antioksidanlar beden tarafınca daha güzel emilir ve tesirleri desteklerinden daha kuvvetli olur. Tatlı yahut abur cubur kabul edilen çabucak her şey yüksek şeker deposudur.
Baklagiller, kabuklu yemişler, deniz yosunu, meyve ve süt eserleri ne kadar hayli yersek işlenmiş et, katkı unsurlu hazır besinlerden ve gazlı içeceklerden ne kadar uzak durursak telomerlerimiz o kadar uzun olur” bilgisini verdi.
KORTİZOL HARİÇ HEPSİ AZALIYOR
Prof. Dr. Vahide Savcı ise, “Hormonlarımızı güzelleştirerek daha genç ve kuvvetli olmak katiyetle mümkün. Hormonlarımız bizim genç ve kuvvetli olmamız için çalışırlar. Yaş alırken kortizol hariç biroldukca hormonumuzun seviyesi de azalır. İşte tam bu noktada beslenmemizle ve hayat biçimlerimizle onların seviyelerini yükseltebilirsek ya da dengeleyebilirsek daha genç, enerjik ve sağlıklı olmak mümkün olur” diyerek kelamlarını noktaladı.
Betül Yasemin Keskin / Milliyet.com.tr – “Hormonlarımız bizi yönetir” diyerek bizi nasıl etkilediklerini anlatan Farmakolog Prof. Dr. Vahide Savcı, “Vücudumuzun homeostazis dediğimiz her an istikrarda olma durumunu sağlayabilmek için çalışırlar. Gündüz çalışan hormonlarımızın, çoklukla faal hayatın bize sunduğu yükleri dengelemek için, gece çalışanlar da gündüz biriken yükü temizlemek ve çöplerin boşaltılması için mesai yaparlar” dedi.
Bunların dengesizleşmesinin yorgunluk, bitkinlik, tükenmişlik hissinin en önemli sebebi olduğunu söyleyen Vahide Savcı gibi Wellbeing Uzmanı Pelin Bozkurt Bilgiç de, “Bir hormon sahniçin çıktığında yahut tam zıddı başrol olduğunda tüm sistem dağılır” diye konuştu. Çok gerilimli olmanın, uyku sistemindeki bozukluğun ve kilo verememe sorunun hormonlardan geçtiğini söyleyen Bilgiç, “Eğer sağlıklı bir temel hayat biçimine hâkim olursanız ve neler olduğunu anlarsanız, bu semptomlara hâkim olursunuz. Aslında bizim hayat üslubumuz hormonları etkiliyor” ayrıntısını paylaştı.
BİRBİRLERİNİ DE ETKİLEYEBİLİYORLAR
Bedendeki tek bir hormonda yaşanan bozukluk bir diğer hormonu tesirler mi? Prof. Dr. Vahide Savcı’ya göre, hormonlarımız bir ahenk ve istikrar ortasında çalışıyorlar. Birçoğunun ana denetim merkezi ise beynimiz.
Hipotalamus ve hipofiz denilen beyin bölgeleri bizim vücudumuzdaki biroldukça hormonu denetim eder ve bedenimizde olup biten her şeyden de haberdar olarak ilgili hormonları yahut sistemleri devreye geçirirler. Bu etkileşimlerin kararında da homeostazis yani istikrar hali oluşturulur.
HORMONLARI BESLEMEK MÜMKÜN
“Hormonlarımızı besleyerek onları gerçek yönlendirmek mümkün” diyen Pelin Bozkurt Bilgiç, “İyi olma hali, dayanıklılık, yeni durumlarla baş etme ve bunlara ahenk sağlama hünerine sahip olmakla ilgili lakin evvel ruhumuzu beslemeliyiz” dedi. Prof. Dr. Vahide Savcı ise, “Bağırsaklarımız bizim genel wellbeing seviyemizin yani fizikî, zihinsel ve ruhsal vücutlarımızda güzel olma halinin sürdürülmesi için fazlaca kıymetli. Mikrobiyata ismini verdiğimiz, bağırsaklarımızda bizimle yaşayan yaklaşık bir trilyon mikroorganizmanın tüm bedenimizi yönettiğini söyleyebiliriz” sözlerini kullandı.
Bu durumun bağırsaklarımızı beynimizi, akciğerlerimizi ve biroldukca organ ve sistemimizi etkilediğini söyleyen Savcı, “Bu sistemler içinde hormonal sistemimiz yani endokrin sistem de vardır. Hormonlarımızın seviyeleri bağırsaklarımızı ve mikrobiyatayı etkilerken, mikrobiyata profili de hormonlarımızın sentezini ve metabolizmasını tesirler. ötürüsıyla beslenme formumuz, hormonlarımızı etkileyerek onları güçlendirebilir yahut zayıflatabilir” vurgusunu yaptı.
RENKLİ BESİNLER HORMONLAR İÇİN BİREBİR
Hormonların sağlıklı salgılanması ve işlemesi için yanlışsız besinleri tüketmek de büyük kıymet taşıyor. Prof. Dr. Vahide Savcı, “Taze, lifli ve renkli beslenmenin, hormonlarımız için de epey sağlıklı olduğunu belirtebilirim. Çok hayvansal içerikli beslenme, berbat yağların tüketilmesi hormonlarımızın sentezi ve metabolizmasında istenmeyen tesirler yaratır” diye konuştu. Savcı, Omega-3, D vitamini, B vitaminleri, selenyum, iyot, çinko, magnezyum, kalsiyum düzeylerimizin güzelleştirilmesi için de bunları içeren besinlerden varlıklı beslenmenin hakikat bir yaklaşım olacağını vurguladı.
KISITLAYICI DİYETLER ALTÜST EDİYOR
Kısıtlayıcı diyetlerin hormonların istikrarını etkilediğini söyleyen Pelin Bozkurt Bilgiç, “Yemekle savaş, kendine kızma, güvensizlik akabinde çok yeme döngüsü birfazlaca hormonun tesiri altında olur ve biroldukca hormonu tesirler. Yağları ziyanlı görüp tüm yağlardan uzaklaşırız, halbuki ziyanlı olan trans yağlar, işlenmiş yağlardır. Başka yağları kendi kümelerinde ölçülü bir biçimde beslenmenize katarak azamî yarar görürsünüz” dedi.
Bilgiç, “Rengarenk beslenmek lifli besinler, fermente besinler, kaliteli yağ hepsi vazgeçilmezimiz olmalı. Triptofan kaynaklı kabak çekirdeği, susam, muzu, nar yediğinizde gündüz serotonin gece melatonin hormonunu sentezlemeyi sağlar” dedi. İltihabi bir reaksiyon oluşmasını önlemeye yardımcı besinleri tercih etmek gerektiğini söyleyen Bilgiç, kırmızı siyah üzüm, elma, lahana, brokoli, limon, domates, yeşil soğan, yağlı balık, kabuklu yemişler, keten tohumu, yeşil yapraklı sebzeler tüketmek gerektiğini vurguladı.
Sağlıklı bir hormonal yapının sırrı beraberinde uyku nizamında de gizli. Prof. Dr. Vahide Savcı, “Sirkadyen ritim olarak isimlendirilen ve gece-gündüz döngüsüne göre çalışan biyolojik iç saatimize nazaran yaşamak hormonlarımızın işlerini hakikat yapabilmesi için fazlaca kıymetli. Zira onlar da bu ritme uygun çalışırlar. Bedenimizdeki ‘saat genleri’ her hormonun ne vakit hangi kıymetteki işi yapacağını da belirler.
Melatonin de bu ‘saat genleri’ni etkinleştiren ve tüm hücrelerin ona uygun hale gelmesine yardımcı olan bir hormonumuzdur. İstikrarsız beslenme, sıhhatsiz ve kısa uyku ile sürdürülen ömür, melatonin, büyüme hormonu, insülin, leptin, ghrelin istikrarlarını bozarak insülin direncine, kalp-damar hastalıklarına, Alzheimer, Parkinson üzere nörodejeneratif hastalıkların oluşumuna taban hazırlar” diyerek sağlıklı uykunun ehemmiyetini aktardı.
DAHA GENÇ KALMAK VE GÖRÜNMENİN YOLU
Hormonlarımızı güzelleştirerek daha genç ve kuvvetli olmak ne kadar mümkün? Pelin Bozkurt Bilgiç, “Kromozomlarımızın ucunda yaşayan DNA’nın yinelayan kısımlarını oluşturan telomerler, her hücre bölünmesi ile kısalır. Kısaldıkça hücrelerin bölünme, kendini yenileme ve tamir etme süreci evvel zorlaşır vakit içinde da durur. Telomerler aşınma suratlarına bağlı olarak hücrelerinizin yaşlanma suratını belirler. Kritik uzunluğa kadar kısaldıklarında yaşlanma başlar. Telomerlerimiz bizi dinliyor onlara verdiğimiz talimatları özümsüyor.
Gündelik olarak yaptığımız seçimlerde daima iradeyle çaba muhtaçlığımız doğuyorsa bir şeyler karşıt gidiyor demektir, bu ömür modeli sürdürülebilir olmadığı üzere tesirleri de fazlaca net aşikâr olur” dedi.
Yaşlanmayı yavaşlatmak için beslenme, uyku bilhassa gerilim mevzularını ciddiye almak gerektiğini söyleyen Bilgiç, “her insanın sizi hissettiğiniz yaşta görmesi; yaşama dair tatmin duygusu, şahsi gelişim ve diğerleriyle kurulan toplumsal bağlarla bağlıdır. Genç hissetmek ile genç olmak tıpkı şeyler değil” halinde konuştu.
KABUĞUNU SOYMADAN TÜKETİN ZİRA…
Beslenmemizde gereğince antioksidan alabilmek için bol bol narenciye, taneli orman meyveleri, elma, erik, havuç, yeşil yapraklı sebzeler, domates (kabuğunu soymadan), patates, fasulye, kabuklu yemişler, tohumlar, tam tahıllar ve yeşil çay kullanmak gerektiğini söyleyen Pelin Bozkurt Bilgiç, “Besinlerden alınan antioksidanlar beden tarafınca daha güzel emilir ve tesirleri desteklerinden daha kuvvetli olur. Tatlı yahut abur cubur kabul edilen çabucak her şey yüksek şeker deposudur.
Baklagiller, kabuklu yemişler, deniz yosunu, meyve ve süt eserleri ne kadar hayli yersek işlenmiş et, katkı unsurlu hazır besinlerden ve gazlı içeceklerden ne kadar uzak durursak telomerlerimiz o kadar uzun olur” bilgisini verdi.
KORTİZOL HARİÇ HEPSİ AZALIYOR
Prof. Dr. Vahide Savcı ise, “Hormonlarımızı güzelleştirerek daha genç ve kuvvetli olmak katiyetle mümkün. Hormonlarımız bizim genç ve kuvvetli olmamız için çalışırlar. Yaş alırken kortizol hariç biroldukca hormonumuzun seviyesi de azalır. İşte tam bu noktada beslenmemizle ve hayat biçimlerimizle onların seviyelerini yükseltebilirsek ya da dengeleyebilirsek daha genç, enerjik ve sağlıklı olmak mümkün olur” diyerek kelamlarını noktaladı.