Daha sağlıklı bir dünya mümkün
Meltem Günay – Beslenme uzmanı ve sürdürülebilir ömür uzmanı Dilara Koçak’ın, Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu’nun takviyesiyle yayınlanan “Sürdürülebilir Hayat Günlüğü 2022”, daha yaşanabilir bir dünya için kıymetli ipuçları veriyor. “Daha pak bir dünyada daha yeterli bir hayatı nasıl sağlayabiliriz” sorusuna yönelik karşılıkların yer aldığı çalışma hem bir ajanda tıpkı vakitte bir kılavuz.
Tabiatın kendini sürdürmek için beşere gereksinimi olmadığını lakin insanların yaşamak için tabiata gereksinimi olduğuna işaret eden Koçak, “Küresel besin üretiminin önemli oranda fosil yakıt girdisine bağlı olması ve besin israfı iklim krizine önemli katkı yapıyor. Umarım hem bizim tıpkı vakitte gezegenimizin sıhhatini müdafaanın ne kadar kıymetli ve birbiriyle yakın alakalı olduğunu daha düzgün anlamışızdır. Unutmamalıyız ki bizler tabiatın sahibi değil bir parçasıyız” dedi.
Çalışma hakkında bilgi veren Koçak, “12 aya böldük ve her ayın ortasında özel günler var. Biz yemediklerimizden sorumluyuz. Zira yemiyorsanız israf ediyorsunuz. Üç besinden biri çöpe gidiyor, bu da sera gazı salınımını artırıyor. Her altı saniyede bir futbol alanı büyüklüğünde bir orman yok oluyor. Her bir seçimimiz yalnızca bizim için değil gezegenimiz için de değer taşıyor. Yapacağımız küçük değişikliklerle bunu başarabiliriz” diye anlattı.
Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu Lideri Nikolaus Meyer-Landrut da, çalışmanın bir kılavuz olduğunu belirterek, “AB üyesi ülkeler üzere Türkiye de iklim değişikliği tesirleri karşısında en savunmasız ülkelerden biri. Dünyanın artık hastalandığının farkındayız.
Gezegenimizi korumak için yapılacak daha hayli şey var, daha yolun başındayız. Paris Anlaşması’ndaki gayelere ulaşmak için daha hayli çalışmak gerekiyor” dedi.
‘Plastik yiyoruz’
Koçak’ın çalışmasında dikkat çektiği önemeli konulardan biri de plastikler. Koçak, “Evet, plastik yiyoruz. Ayda yaklaşık 21 gram, yıldaysa 250 gramdan fazla plastik tükettiğinizi biliyor musunuz? Bunlar yalnızca sıhhatimizi bozmakla kalmıyor, hayat alanımız olan gezegenimizi de tahrip ediyor” dedi. Bunun için bir baret, bir tekerlek, bir tarak, bir askı ve bir kredi kartı gösteren Koçak, “Ömrümüz boyunca bir otomobil tekerleği kadar plastik yiyoruz. Bir yıl boyunca bu baret kadar, üç hafta boyunca bu tarak kadar, beş hafta boyunca bu askı kadar ve bir hafta boyunca bu kredi kartı kadar plastik yutuyoruz” diye konuştu.
Elmayı çöpe atmadan evvel tekrar düşün
FAO’nun raporuna nazaran, her yıl tahıl ve bakliyatta yaşanan kayıplar niçiniyle 75 milyar metreküp su israf ediliyor ve 912 trilyon kilokalori boşa gidiyor.
Mümkün olduğunca kullanılmayan ambalajı açılmamış ve bozulmamış besinleri gereksinimi olan bireylere ulaştırmalısınız.
Et ve hayvansal mamüllerin üretilmesi için yılda 715 milyon hektar arazi kullanılıyor. Bu mamüllerin tüketilmeden atılmamalarını sağlamak için hala besin bankaları ile tanışmadıysanız tam vakti.
Besin kaybı ve israfının global ayak izinin 3.3 milyar ton karbondioksite muadil olup toplam sera gazı emisyonlarının yüzde 7’sini tabir ettiğini unutmayın.
Geleceği besle
Çalışmada, BM Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri 2030 doğrultusunda, gezegen ve insan sıhhatini uygunlaştırmayı ve beslenmeyi amaç alan ‘Geleceği Besle’ hareketine katılmak için davette bulunuluyor. İşte o unsurlar:
Tek kullanımlık plastikten uzaklaşın
Tüketim çılgınlığından vazgeçin, gereksiniminiz olduğu kadar alın paylaşın
Sürdürebilir tarım, sürdürülebilir hayvancılık, sürdürülebilir balıkçılık konusunda farkındalığınız artırın
Etraf dostu ve sürdürülebilir moda konusunda bilinçlenin
İsraf etmeyin, dönüştürün, bir daha kullanın, bağışlayın
Çöplerinizi ayrıştırın ve mümkün olduğunca az atık çıkarmaya bakın
Daha az fosil yakıt kullanın, şayet mümkün değilse toplu taşıma kullanmaya itina gösterin, yürüyün, bisiklete binin
Besin okur müellifliği öğrenin.
Kurtarıcı dokuz teklif
Daha küçük porsiyonlar isteyin
Arta kalanları değerlendirin
Akıllı alışveriş yapın
Kusursuz görünmeyen zerzevat ve meyvelere de talih verin
Atıkları gübreye dönüştürün
Etiket okumayı öğrenin
Buzdolabı sıcaklığını denetim edin
Mutfağa birinci giren birinci çıkar kuralını uygulayın
Gıdanızı paylaşın
Meltem Günay – Beslenme uzmanı ve sürdürülebilir ömür uzmanı Dilara Koçak’ın, Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu’nun takviyesiyle yayınlanan “Sürdürülebilir Hayat Günlüğü 2022”, daha yaşanabilir bir dünya için kıymetli ipuçları veriyor. “Daha pak bir dünyada daha yeterli bir hayatı nasıl sağlayabiliriz” sorusuna yönelik karşılıkların yer aldığı çalışma hem bir ajanda tıpkı vakitte bir kılavuz.
Tabiatın kendini sürdürmek için beşere gereksinimi olmadığını lakin insanların yaşamak için tabiata gereksinimi olduğuna işaret eden Koçak, “Küresel besin üretiminin önemli oranda fosil yakıt girdisine bağlı olması ve besin israfı iklim krizine önemli katkı yapıyor. Umarım hem bizim tıpkı vakitte gezegenimizin sıhhatini müdafaanın ne kadar kıymetli ve birbiriyle yakın alakalı olduğunu daha düzgün anlamışızdır. Unutmamalıyız ki bizler tabiatın sahibi değil bir parçasıyız” dedi.
Çalışma hakkında bilgi veren Koçak, “12 aya böldük ve her ayın ortasında özel günler var. Biz yemediklerimizden sorumluyuz. Zira yemiyorsanız israf ediyorsunuz. Üç besinden biri çöpe gidiyor, bu da sera gazı salınımını artırıyor. Her altı saniyede bir futbol alanı büyüklüğünde bir orman yok oluyor. Her bir seçimimiz yalnızca bizim için değil gezegenimiz için de değer taşıyor. Yapacağımız küçük değişikliklerle bunu başarabiliriz” diye anlattı.
Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu Lideri Nikolaus Meyer-Landrut da, çalışmanın bir kılavuz olduğunu belirterek, “AB üyesi ülkeler üzere Türkiye de iklim değişikliği tesirleri karşısında en savunmasız ülkelerden biri. Dünyanın artık hastalandığının farkındayız.
Gezegenimizi korumak için yapılacak daha hayli şey var, daha yolun başındayız. Paris Anlaşması’ndaki gayelere ulaşmak için daha hayli çalışmak gerekiyor” dedi.
‘Plastik yiyoruz’
Koçak’ın çalışmasında dikkat çektiği önemeli konulardan biri de plastikler. Koçak, “Evet, plastik yiyoruz. Ayda yaklaşık 21 gram, yıldaysa 250 gramdan fazla plastik tükettiğinizi biliyor musunuz? Bunlar yalnızca sıhhatimizi bozmakla kalmıyor, hayat alanımız olan gezegenimizi de tahrip ediyor” dedi. Bunun için bir baret, bir tekerlek, bir tarak, bir askı ve bir kredi kartı gösteren Koçak, “Ömrümüz boyunca bir otomobil tekerleği kadar plastik yiyoruz. Bir yıl boyunca bu baret kadar, üç hafta boyunca bu tarak kadar, beş hafta boyunca bu askı kadar ve bir hafta boyunca bu kredi kartı kadar plastik yutuyoruz” diye konuştu.
Elmayı çöpe atmadan evvel tekrar düşün
FAO’nun raporuna nazaran, her yıl tahıl ve bakliyatta yaşanan kayıplar niçiniyle 75 milyar metreküp su israf ediliyor ve 912 trilyon kilokalori boşa gidiyor.
Mümkün olduğunca kullanılmayan ambalajı açılmamış ve bozulmamış besinleri gereksinimi olan bireylere ulaştırmalısınız.
Et ve hayvansal mamüllerin üretilmesi için yılda 715 milyon hektar arazi kullanılıyor. Bu mamüllerin tüketilmeden atılmamalarını sağlamak için hala besin bankaları ile tanışmadıysanız tam vakti.
Besin kaybı ve israfının global ayak izinin 3.3 milyar ton karbondioksite muadil olup toplam sera gazı emisyonlarının yüzde 7’sini tabir ettiğini unutmayın.
Geleceği besle
Çalışmada, BM Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri 2030 doğrultusunda, gezegen ve insan sıhhatini uygunlaştırmayı ve beslenmeyi amaç alan ‘Geleceği Besle’ hareketine katılmak için davette bulunuluyor. İşte o unsurlar:
Tek kullanımlık plastikten uzaklaşın
Tüketim çılgınlığından vazgeçin, gereksiniminiz olduğu kadar alın paylaşın
Sürdürebilir tarım, sürdürülebilir hayvancılık, sürdürülebilir balıkçılık konusunda farkındalığınız artırın
Etraf dostu ve sürdürülebilir moda konusunda bilinçlenin
İsraf etmeyin, dönüştürün, bir daha kullanın, bağışlayın
Çöplerinizi ayrıştırın ve mümkün olduğunca az atık çıkarmaya bakın
Daha az fosil yakıt kullanın, şayet mümkün değilse toplu taşıma kullanmaya itina gösterin, yürüyün, bisiklete binin
Besin okur müellifliği öğrenin.
Kurtarıcı dokuz teklif
Daha küçük porsiyonlar isteyin
Arta kalanları değerlendirin
Akıllı alışveriş yapın
Kusursuz görünmeyen zerzevat ve meyvelere de talih verin
Atıkları gübreye dönüştürün
Etiket okumayı öğrenin
Buzdolabı sıcaklığını denetim edin
Mutfağa birinci giren birinci çıkar kuralını uygulayın
Gıdanızı paylaşın