Türkiye’nin birinci ve tek kitap şifahanesi! Onarımı 4 ay sürüyor
Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlı Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı’nın İstanbul Süleymaniye’de bulunan Kitap Şifahanesi, yazma yapıtların müdafaa ve tamiratından sorumlu ünite olarak faaliyet gösteriyor. 2012 yılından bugüne kadar faal olarak çalışan Kitap Şifahanesi’nde şimdiye kadar yaklaşık 2 bin 300 yazma yapıtın onarımı yapıldı.
Kitap Şifahanesi, evvela Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı’na bağlı yazma eser kütüphanelerindeki yapıtların müdafaa, tamir, depolama ve dijitalleştirme süreçlerinden sorumlu ünite olarak çalışmalarını yürütüyor. Şifahaneye gelen eserler birinci etapta böcek gayreti için düşük sıcaklık uygulamasına tabi tutuluyor.
ondan sonrasında kuru temizleme yapılıp belgeleme süreçleri gerçekleştiriliyor. Akabinde hasar tespiti ve onarım için hangi materyallerin kullanılacağına karar veriliyor. Onarım süreçleri bir kitap için ortalama 3-4 ay kadar sürebiliyor. Lakin bu mühlet daha hacimli ya da daha fazla hasar görmüş eserler için dört aydan daha uzun olabiliyor.
Yapıtların onarımı, bilimsel bir yaklaşım ışığında cerrah hassasiyeti ile çalışan restoratörler tarafınca gerçekleştiriliyor. Her bir kitabın gelecek kuşaklara kalması için önemli emek sarf ediliyor. Türkiye’de eşi gibisi olmayan yazma yapıtların onarımının yapıldığı Kitap Şifahanesi’nde ayrıyeten kimya ve biyoloji alanlarında Ar-Ge laboratuvarları da bulunuyor.
“2 BİN 300 YAZMA YAPITIN KONSERVASYONUNU TAMAMLADIK”
Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Kitap Şifahanesi ve Arşiv Dairesi Lideri Nil Baydar, “2012 yılından bugüne kadar Kitap Şifahanemiz etkin olarak çalışıyor. Öncelikle Başkanlığımıza bağlı olan bütün yazma eser kütüphanelerindeki kitapların korunması, onarılması ve depolanması ile dijitalleştirilmesinden sorumluyuz. Kurumumuzda 50 restoratörün yanı sıra uzman kimyager ve biyologlarımız çalışıyor.
Yapıtların tahlillerini yapıp konserasyon süreçlerini gerçekleştiriyoruz. Kitap Şifahanesi’ne bağlı olarak hizmet veren Konya Yazma Eserler Bölge Müdürlüğü Onarım Ünitesi ile birlikte 2012 yılından itibaren yaklaşık 2 bin 300 yazma yapıtın konservasyonunu tamamladık. Bizden daha sonraki jenerasyonların, bizim gördüğümüz üzere yapıtların yepyenilerini görmelerini istiyoruz” tabirlerinde bulundu.
“KİMYA VE BİYOLOJİ ALANLARINDA AR-GE LABORATUVARLARIMIZ VAR”
Her bir yazma yapıtla, bir restoratörün ilgilendiğini belirten Baydar, “Eserlere birinci vakit içinderda böcekle çaba için derin dondurucuda düşük sıcaklık uygulaması yapılıyor. çabucak sonrasında kuru temizleme süreçleri gerçekleştiriliyor. daha sonrasında ise her bir yapıtın hasar tespiti yapılıp, uygulanacak onarım süreçlerine karar veriyoruz.
Bir kitap için ortalama 3-4 ay içinde bir vakit dilimi ayırıyoruz. Kimi kitaplar epey hasarlı oluyor, bu yapıtların onarımı daha uzun sürebiliyor. Onarım çalışmalarımızın yanı sıra kimya ve biyoloji alanlarında konservasyon bilimine dair kıymetli faaliyetler yürüttüğümüz Ar-Ge laboratuvarlarımız var” diye konuştu.
“MİNİMUM MÜDAHALE PRENSİBİ İLE YAPITLARIMIZIN ONARIMINI YAPIYORUZ”
Süleymaniye Kitap Şifahanesi’nde 6 yıl boyunca restoratörlük yapan Gülşah Bıçakçı, “Şu anda Nuriosmaniye Yazma Eser Kütüphanesi’nin Nuriosmaniye Koleksiyonu’na ilişkin olan İbn Sînâ’nın el-Kânûn isimli tıp kitabının nüshasının hem cilt, birebir vakitte metin kısmının tamirlerini yapıyorum.
Bütün uygulamalarımızda temel yaklaşımımız olan asgarî müdahale prensibi ile çalışıyorum. Japon kâğıdı ile gerek duyulan kısımlara sağlamlaştırma yapıyorum. Cilt kısmında ise bitkisel gereç ile tabaklanmış keçi derisi kullanarak tamiratlar yapıyorum. bu türlü bir ay daha sonra yapıtımızın süreçlerini bitirmeyi düşünüyorum” sözlerini kullandı.
“GELECEK JENERASYONLARA SAĞLAM BİR ESER BIRAKMANIN MEMNUNLUĞUNU YAŞIYORUM”
Dokuz yıldır kitap onarımı yapan Aynur Kaya ise, “İlgilendiğim yapıtın cilt ve kâğıt kısımlarında tamiratlar yaptım. Elimdeki yapıtta epey fazla sorun yoktu. Kitabın sırt dikişlerinde sorun vardı. Bilhassa kolon kısımlarında sorunlar vardı.
Öbür kısımlarında küçük böcek delikleri bulunuyordu. Dikişlerini tamamladım ve cilt ile birleştirme etabındayım. Elimdeki yapıtı gelecek kuşaklara sağlam bir biçimde bırakmanın memnunluğunu yaşıyorum” dedi.
“KİMYASAL VE BİYOLOJİK HASAR ÖGELERİ TESPİT EDİLİYOR”
Yazma eser uzmanı olarak bakılırsav yapan Ayşegül Kocaman ise, “ Onarım öncesinde yapıttaki kimyasal ve biyolojik hasar ögeleri tespit ediliyor. Yapıtların pH derecesi ölçülüyor.
Süslemeli alanlarda kullanılan pigment ya da boyar hususlara ilişkin karakter element ya da molekül yapıları özel aygıtlarımız ile tespit ediliyor. Yapıtlarda gerekli görülürse bozulmayı önleyici fakat yapıta ziyanı olmayan kimi kimyasal süreçlerle önlem alıyoruz” diye konuştu.
Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlı Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı’nın İstanbul Süleymaniye’de bulunan Kitap Şifahanesi, yazma yapıtların müdafaa ve tamiratından sorumlu ünite olarak faaliyet gösteriyor. 2012 yılından bugüne kadar faal olarak çalışan Kitap Şifahanesi’nde şimdiye kadar yaklaşık 2 bin 300 yazma yapıtın onarımı yapıldı.
Kitap Şifahanesi, evvela Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı’na bağlı yazma eser kütüphanelerindeki yapıtların müdafaa, tamir, depolama ve dijitalleştirme süreçlerinden sorumlu ünite olarak çalışmalarını yürütüyor. Şifahaneye gelen eserler birinci etapta böcek gayreti için düşük sıcaklık uygulamasına tabi tutuluyor.
ondan sonrasında kuru temizleme yapılıp belgeleme süreçleri gerçekleştiriliyor. Akabinde hasar tespiti ve onarım için hangi materyallerin kullanılacağına karar veriliyor. Onarım süreçleri bir kitap için ortalama 3-4 ay kadar sürebiliyor. Lakin bu mühlet daha hacimli ya da daha fazla hasar görmüş eserler için dört aydan daha uzun olabiliyor.
Yapıtların onarımı, bilimsel bir yaklaşım ışığında cerrah hassasiyeti ile çalışan restoratörler tarafınca gerçekleştiriliyor. Her bir kitabın gelecek kuşaklara kalması için önemli emek sarf ediliyor. Türkiye’de eşi gibisi olmayan yazma yapıtların onarımının yapıldığı Kitap Şifahanesi’nde ayrıyeten kimya ve biyoloji alanlarında Ar-Ge laboratuvarları da bulunuyor.
“2 BİN 300 YAZMA YAPITIN KONSERVASYONUNU TAMAMLADIK”
Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Kitap Şifahanesi ve Arşiv Dairesi Lideri Nil Baydar, “2012 yılından bugüne kadar Kitap Şifahanemiz etkin olarak çalışıyor. Öncelikle Başkanlığımıza bağlı olan bütün yazma eser kütüphanelerindeki kitapların korunması, onarılması ve depolanması ile dijitalleştirilmesinden sorumluyuz. Kurumumuzda 50 restoratörün yanı sıra uzman kimyager ve biyologlarımız çalışıyor.
Yapıtların tahlillerini yapıp konserasyon süreçlerini gerçekleştiriyoruz. Kitap Şifahanesi’ne bağlı olarak hizmet veren Konya Yazma Eserler Bölge Müdürlüğü Onarım Ünitesi ile birlikte 2012 yılından itibaren yaklaşık 2 bin 300 yazma yapıtın konservasyonunu tamamladık. Bizden daha sonraki jenerasyonların, bizim gördüğümüz üzere yapıtların yepyenilerini görmelerini istiyoruz” tabirlerinde bulundu.
“KİMYA VE BİYOLOJİ ALANLARINDA AR-GE LABORATUVARLARIMIZ VAR”
Her bir yazma yapıtla, bir restoratörün ilgilendiğini belirten Baydar, “Eserlere birinci vakit içinderda böcekle çaba için derin dondurucuda düşük sıcaklık uygulaması yapılıyor. çabucak sonrasında kuru temizleme süreçleri gerçekleştiriliyor. daha sonrasında ise her bir yapıtın hasar tespiti yapılıp, uygulanacak onarım süreçlerine karar veriyoruz.
Bir kitap için ortalama 3-4 ay içinde bir vakit dilimi ayırıyoruz. Kimi kitaplar epey hasarlı oluyor, bu yapıtların onarımı daha uzun sürebiliyor. Onarım çalışmalarımızın yanı sıra kimya ve biyoloji alanlarında konservasyon bilimine dair kıymetli faaliyetler yürüttüğümüz Ar-Ge laboratuvarlarımız var” diye konuştu.
“MİNİMUM MÜDAHALE PRENSİBİ İLE YAPITLARIMIZIN ONARIMINI YAPIYORUZ”
Süleymaniye Kitap Şifahanesi’nde 6 yıl boyunca restoratörlük yapan Gülşah Bıçakçı, “Şu anda Nuriosmaniye Yazma Eser Kütüphanesi’nin Nuriosmaniye Koleksiyonu’na ilişkin olan İbn Sînâ’nın el-Kânûn isimli tıp kitabının nüshasının hem cilt, birebir vakitte metin kısmının tamirlerini yapıyorum.
Bütün uygulamalarımızda temel yaklaşımımız olan asgarî müdahale prensibi ile çalışıyorum. Japon kâğıdı ile gerek duyulan kısımlara sağlamlaştırma yapıyorum. Cilt kısmında ise bitkisel gereç ile tabaklanmış keçi derisi kullanarak tamiratlar yapıyorum. bu türlü bir ay daha sonra yapıtımızın süreçlerini bitirmeyi düşünüyorum” sözlerini kullandı.
“GELECEK JENERASYONLARA SAĞLAM BİR ESER BIRAKMANIN MEMNUNLUĞUNU YAŞIYORUM”
Dokuz yıldır kitap onarımı yapan Aynur Kaya ise, “İlgilendiğim yapıtın cilt ve kâğıt kısımlarında tamiratlar yaptım. Elimdeki yapıtta epey fazla sorun yoktu. Kitabın sırt dikişlerinde sorun vardı. Bilhassa kolon kısımlarında sorunlar vardı.
Öbür kısımlarında küçük böcek delikleri bulunuyordu. Dikişlerini tamamladım ve cilt ile birleştirme etabındayım. Elimdeki yapıtı gelecek kuşaklara sağlam bir biçimde bırakmanın memnunluğunu yaşıyorum” dedi.
“KİMYASAL VE BİYOLOJİK HASAR ÖGELERİ TESPİT EDİLİYOR”
Yazma eser uzmanı olarak bakılırsav yapan Ayşegül Kocaman ise, “ Onarım öncesinde yapıttaki kimyasal ve biyolojik hasar ögeleri tespit ediliyor. Yapıtların pH derecesi ölçülüyor.
Süslemeli alanlarda kullanılan pigment ya da boyar hususlara ilişkin karakter element ya da molekül yapıları özel aygıtlarımız ile tespit ediliyor. Yapıtlarda gerekli görülürse bozulmayı önleyici fakat yapıta ziyanı olmayan kimi kimyasal süreçlerle önlem alıyoruz” diye konuştu.