Ilay_34
New member
Durum Komedisi Sitcom mu? Kahkahanın, Günlük Hayatın ve Bitmeyen İnsanlık Hâllerinin Eğlenceli Dünyası
Bir bölümde aile kavgası, diğerinde yanlış anlaşılma, üçüncüde ise bütün mahallenin haberdar olduğu bir sır...
Şimdi dürüst olalım, hepimizin hayatında bir sitcom karakteri olabilecek kadar tuhaf anlar yaşanıyor. Sabah evden çıkarken anahtarını bulamayan, anahtarı bulunca telefonunu kaybeden, telefonu bulunca da neden evden çıktığını unutan insanlar var. Üstelik bunların bazıları bütün gün boyunca son derece ciddi görünmeyi başarıyor. İşte durum komedisi dediğimiz şey, biraz da bu insanlık hâllerinin ekrana taşınmış şekli değil mi?
Düşünsenize, sıradan bir akşam yemeğinde aileden biri yanlışlıkla başka birinin mesajını okuyor. Beş dakika içinde herkes birbirinden şüphelenmeye başlıyor. Birisi gerçeği açıklamak istiyor ama yanlış zamanda konuşuyor, bir diğeri ortamı kurtarmaya çalışırken işleri daha da karıştırıyor. Sonunda ortada büyük bir felaket olmadığı anlaşılıyor ve herkes kendi odasına çekiliyor. Ertesi gün aynı insanlar, sanki hiçbir şey yaşanmamış gibi kahvaltıda yeniden bir araya geliyor.
İşte sitcom dünyasının büyüsü burada başlıyor. Peki, durum komedisi gerçekten sitcom mu? Yoksa sitcom, durum komedisinin uluslararası alanda kullanılan adı mı? Gelin, bu meseleyi biraz mizah, biraz televizyon tarihi ve bolca günlük hayat örneğiyle inceleyelim.
1. Durum Komedisi Nedir? Sitcom Kelimesinin Anlamı Nereden Geliyor?
Sitcom, İngilizcedeki situation comedy ifadesinin kısaltmasıdır. Türkçeye çevirdiğimizde tam karşılığı durum komedisidir. Dolayısıyla iki ayrı türden değil, temelde aynı televizyon komedisi geleneğinin iki farklı dildeki adlandırmasından söz ediyoruz.
Durum komedisinde genellikle belirli karakterler, tanıdık mekânlar ve tekrar tekrar karşılarına çıkan günlük sorunlar bulunur. Bir bölümde ev arkadaşları kira yüzünden tartışabilir, başka bir bölümde aile fertleri bir doğum günü sürprizini mahvetmemek için birbirlerine yalan söyleyebilir. Sonraki bölümde ise bütün olay, yanlışlıkla alınan bir kargonun kime ait olduğunun araştırılmasına dönüşebilir.
Üstelik o kargo gerçekten yanlış adrese teslim edilmiş olabilir. Fakat sitcom evreninde kargonun içinden çıkan bir kahve makinesi, üç kişinin birbirine küsmesine ve bir kişinin hayatını sorgulamasına neden olabilir.
Sitcomların temel özelliği, karakterlerin çoğunlukla aynı sosyal çevrede bulunması ve hikâyelerin bu çevrede gelişmesidir. Ev, ofis, kafe, okul veya mahalle gibi mekânlar sık sık karşımıza çıkar. İzleyici bu dünyayı tanıdıkça karakterlerin davranışlarını, zaaflarını ve alışkanlıklarını öğrenir.
Buradaki önemli ayrıntı şudur: Her bölümün mutlaka aynı biçimde bitmesi gerekmez. Bazı sitcomlarda olaylar bölüm sonunda büyük ölçüde çözüme kavuşurken bazılarında karakterlerin gelişimi ve uzun süreli hikâyeler daha fazla yer tutar.
Kısacası, durum komedisi sitcomdur. Ancak sitcomun nasıl yazıldığı, çekildiği ve anlatıldığı konusunda farklı yaklaşımlar bulunabilir.
2. Sitcomları Diğer Komedi Türlerinden Ayıran Nedir?
Bir komedi dizisinin komik olması, onu otomatik olarak sitcom yapmaz. Örneğin bir karakterin uzaylılarla mücadele ettiği, her bölümde başka bir gezegene gittiği bilim kurgu dizisinde de komik olaylar yaşanabilir. Fakat bu yapımın temelinde mutlaka durum komedisi bulunması gerekmez.
Sitcomlarda komedi çoğunlukla karakterlerin kişiliklerinden, aralarındaki ilişkilerden ve belirli bir durumun giderek karmaşıklaşmasından doğar.
Diyelim ki aynı evde yaşayan üç arkadaşımız var.
Birincisi her şeyi planlıyor. Haftalık alışveriş listesini hazırlıyor, elektrik faturasını hesaplıyor ve buzdolabındaki ürünleri son kullanma tarihine göre sıralıyor.
İkincisi daha rahat bir insan. Ona göre hayat, fazla plan yapıldığında bozulan bir organizasyon. Akşam yemeği için evde hiçbir şey bulunmadığında bile internetten yemek söyleyerek meseleyi çözebileceğine inanıyor.
Üçüncüsü ise ikisinin de duygusal danışmanı. Ev arkadaşları tartıştığında önce herkesi dinliyor, sonra barıştırmaya çalışıyor. Fakat kimse onun ne yemek istediğini sormuyor.
Bir gün ilk arkadaş, mutfak bütçesini korumak amacıyla ortak yiyecekleri etiketliyor. İkinci arkadaş etiketi yanlış anlayıp bütün yiyecekleri kendisine ait sanıyor. Üçüncü arkadaş, tartışma çıkmasın diye herkese ayrı ayrı alışveriş yapıyor ve ay sonunda üç kat masrafla karşılaşıyor.
Burada mizahı yaratan yalnızca olay değil, karakterlerin aynı soruna farklı biçimlerde yaklaşmasıdır.
Sitcomların güçlü taraflarından biri de budur: Büyük felaketlere ihtiyaç duymadan küçük sorunları büyük komediye dönüştürmek.
3. Sitcomların Gizli Silahı: Karakterler Arasındaki Kimya
İyi bir sitcomda karakterler yalnızca komik replikler söyleyen insanlardan ibaret değildir. Onların kendilerine özgü düşünme biçimleri, korkuları, alışkanlıkları ve çelişkileri vardır.
Örneğin her tartışmada haklı çıkmak isteyen bir karakter düşünelim. Bu kişi aslında kendisine güveniyor gibi görünse de hata yaptığını kabul etmekten korkuyor olabilir. Başka bir karakter sürekli şaka yapıyordur çünkü ciddi konuşmalar sırasında ne söyleyeceğini bilemiyordur. Bir diğeri ise herkese yardım etmeye çalışırken kendi sorunlarını görmezden geliyordur.
Bunlar yalnızca komedi unsurları değil, gerçek hayatta da karşılaşabileceğimiz davranış biçimleridir.
İzleyici karakterlerin kusurlarını gördükçe onlarla bağ kurar. Çünkü ekranda gördüğümüz insanın her zaman en akıllı, en cesur veya en başarılı kişi olması gerekmez. Bazen en komik karakter, hayatını düzene sokmaya çalışırken kendi düzenini bozan kişidir.
Üstelik karakterler arasındaki kimya, tek başına yazılmış iyi bir espriden daha güçlü olabilir. Bir karakterin söylediği sıradan bir cümle, onu tanıyan izleyici için çok komik hâle gelebilir. Çünkü izleyici o kişinin daha önce neler yaptığını ve şimdi neden böyle davrandığını bilir.
Örneğin, her şeyi kontrol etmeye çalışan karakterin bir gün hiçbir plan yapmadan evden çıktığını düşünün. Daha kapıdan çıkmadan izleyici gülmeye başlayabilir. Çünkü asıl komedi, dışarıda yaşanacak olayda değil, karakterin kendi kurallarını bozmuş olmasındadır.
4. Erkekler Çözüm Odaklı, Kadınlar İlişki Odaklı mı? Sitcomlarda Kalıpların Dışına Çıkmak
Sitcomlar hakkında konuşurken sık sık şu ayrımla karşılaşıyoruz: Erkekler sorunları çözmeye çalışır, kadınlar ise ilişkileri ve duyguları önemser.
Bu yaklaşım bazı karakterlerin davranışlarını açıklamak için kullanılabilir. Ancak bunu bütün erkeklere ve kadınlara ait değişmez bir özellik gibi sunmak, hem gerçek hayatı hem de iyi karakter yazımını fazlasıyla basitleştirir.
İnsanların sorunlara nasıl yaklaştığını yalnızca cinsiyetleri belirlemez. Kişilikleri, yetiştikleri ortam, deneyimleri, meslekleri ve içinde bulundukları koşullar da davranışlarını etkiler.
Bir sitcomda erkek bir karakter, arkadaşının işini kaybettiğini öğrendiğinde hemen özgeçmişini güncellemeye, iş ilanlarını araştırmaya ve bağlantılarını aramaya başlayabilir. İlk bakışta oldukça çözüm odaklıdır. Ancak arkadaşının asıl ihtiyacının o gün yalnız kalmamak ve yaşadığı hayal kırıklığını anlatmak olduğunu fark etmeyebilir.
Bir bölümde aile kavgası, diğerinde yanlış anlaşılma, üçüncüde ise bütün mahallenin haberdar olduğu bir sır...
Şimdi dürüst olalım, hepimizin hayatında bir sitcom karakteri olabilecek kadar tuhaf anlar yaşanıyor. Sabah evden çıkarken anahtarını bulamayan, anahtarı bulunca telefonunu kaybeden, telefonu bulunca da neden evden çıktığını unutan insanlar var. Üstelik bunların bazıları bütün gün boyunca son derece ciddi görünmeyi başarıyor. İşte durum komedisi dediğimiz şey, biraz da bu insanlık hâllerinin ekrana taşınmış şekli değil mi?
Düşünsenize, sıradan bir akşam yemeğinde aileden biri yanlışlıkla başka birinin mesajını okuyor. Beş dakika içinde herkes birbirinden şüphelenmeye başlıyor. Birisi gerçeği açıklamak istiyor ama yanlış zamanda konuşuyor, bir diğeri ortamı kurtarmaya çalışırken işleri daha da karıştırıyor. Sonunda ortada büyük bir felaket olmadığı anlaşılıyor ve herkes kendi odasına çekiliyor. Ertesi gün aynı insanlar, sanki hiçbir şey yaşanmamış gibi kahvaltıda yeniden bir araya geliyor.
İşte sitcom dünyasının büyüsü burada başlıyor. Peki, durum komedisi gerçekten sitcom mu? Yoksa sitcom, durum komedisinin uluslararası alanda kullanılan adı mı? Gelin, bu meseleyi biraz mizah, biraz televizyon tarihi ve bolca günlük hayat örneğiyle inceleyelim.
1. Durum Komedisi Nedir? Sitcom Kelimesinin Anlamı Nereden Geliyor?
Sitcom, İngilizcedeki situation comedy ifadesinin kısaltmasıdır. Türkçeye çevirdiğimizde tam karşılığı durum komedisidir. Dolayısıyla iki ayrı türden değil, temelde aynı televizyon komedisi geleneğinin iki farklı dildeki adlandırmasından söz ediyoruz.
Durum komedisinde genellikle belirli karakterler, tanıdık mekânlar ve tekrar tekrar karşılarına çıkan günlük sorunlar bulunur. Bir bölümde ev arkadaşları kira yüzünden tartışabilir, başka bir bölümde aile fertleri bir doğum günü sürprizini mahvetmemek için birbirlerine yalan söyleyebilir. Sonraki bölümde ise bütün olay, yanlışlıkla alınan bir kargonun kime ait olduğunun araştırılmasına dönüşebilir.
Üstelik o kargo gerçekten yanlış adrese teslim edilmiş olabilir. Fakat sitcom evreninde kargonun içinden çıkan bir kahve makinesi, üç kişinin birbirine küsmesine ve bir kişinin hayatını sorgulamasına neden olabilir.
Sitcomların temel özelliği, karakterlerin çoğunlukla aynı sosyal çevrede bulunması ve hikâyelerin bu çevrede gelişmesidir. Ev, ofis, kafe, okul veya mahalle gibi mekânlar sık sık karşımıza çıkar. İzleyici bu dünyayı tanıdıkça karakterlerin davranışlarını, zaaflarını ve alışkanlıklarını öğrenir.
Buradaki önemli ayrıntı şudur: Her bölümün mutlaka aynı biçimde bitmesi gerekmez. Bazı sitcomlarda olaylar bölüm sonunda büyük ölçüde çözüme kavuşurken bazılarında karakterlerin gelişimi ve uzun süreli hikâyeler daha fazla yer tutar.
Kısacası, durum komedisi sitcomdur. Ancak sitcomun nasıl yazıldığı, çekildiği ve anlatıldığı konusunda farklı yaklaşımlar bulunabilir.
2. Sitcomları Diğer Komedi Türlerinden Ayıran Nedir?
Bir komedi dizisinin komik olması, onu otomatik olarak sitcom yapmaz. Örneğin bir karakterin uzaylılarla mücadele ettiği, her bölümde başka bir gezegene gittiği bilim kurgu dizisinde de komik olaylar yaşanabilir. Fakat bu yapımın temelinde mutlaka durum komedisi bulunması gerekmez.
Sitcomlarda komedi çoğunlukla karakterlerin kişiliklerinden, aralarındaki ilişkilerden ve belirli bir durumun giderek karmaşıklaşmasından doğar.
Diyelim ki aynı evde yaşayan üç arkadaşımız var.
Birincisi her şeyi planlıyor. Haftalık alışveriş listesini hazırlıyor, elektrik faturasını hesaplıyor ve buzdolabındaki ürünleri son kullanma tarihine göre sıralıyor.
İkincisi daha rahat bir insan. Ona göre hayat, fazla plan yapıldığında bozulan bir organizasyon. Akşam yemeği için evde hiçbir şey bulunmadığında bile internetten yemek söyleyerek meseleyi çözebileceğine inanıyor.
Üçüncüsü ise ikisinin de duygusal danışmanı. Ev arkadaşları tartıştığında önce herkesi dinliyor, sonra barıştırmaya çalışıyor. Fakat kimse onun ne yemek istediğini sormuyor.
Bir gün ilk arkadaş, mutfak bütçesini korumak amacıyla ortak yiyecekleri etiketliyor. İkinci arkadaş etiketi yanlış anlayıp bütün yiyecekleri kendisine ait sanıyor. Üçüncü arkadaş, tartışma çıkmasın diye herkese ayrı ayrı alışveriş yapıyor ve ay sonunda üç kat masrafla karşılaşıyor.
Burada mizahı yaratan yalnızca olay değil, karakterlerin aynı soruna farklı biçimlerde yaklaşmasıdır.
Sitcomların güçlü taraflarından biri de budur: Büyük felaketlere ihtiyaç duymadan küçük sorunları büyük komediye dönüştürmek.
3. Sitcomların Gizli Silahı: Karakterler Arasındaki Kimya
İyi bir sitcomda karakterler yalnızca komik replikler söyleyen insanlardan ibaret değildir. Onların kendilerine özgü düşünme biçimleri, korkuları, alışkanlıkları ve çelişkileri vardır.
Örneğin her tartışmada haklı çıkmak isteyen bir karakter düşünelim. Bu kişi aslında kendisine güveniyor gibi görünse de hata yaptığını kabul etmekten korkuyor olabilir. Başka bir karakter sürekli şaka yapıyordur çünkü ciddi konuşmalar sırasında ne söyleyeceğini bilemiyordur. Bir diğeri ise herkese yardım etmeye çalışırken kendi sorunlarını görmezden geliyordur.
Bunlar yalnızca komedi unsurları değil, gerçek hayatta da karşılaşabileceğimiz davranış biçimleridir.
İzleyici karakterlerin kusurlarını gördükçe onlarla bağ kurar. Çünkü ekranda gördüğümüz insanın her zaman en akıllı, en cesur veya en başarılı kişi olması gerekmez. Bazen en komik karakter, hayatını düzene sokmaya çalışırken kendi düzenini bozan kişidir.
Üstelik karakterler arasındaki kimya, tek başına yazılmış iyi bir espriden daha güçlü olabilir. Bir karakterin söylediği sıradan bir cümle, onu tanıyan izleyici için çok komik hâle gelebilir. Çünkü izleyici o kişinin daha önce neler yaptığını ve şimdi neden böyle davrandığını bilir.
Örneğin, her şeyi kontrol etmeye çalışan karakterin bir gün hiçbir plan yapmadan evden çıktığını düşünün. Daha kapıdan çıkmadan izleyici gülmeye başlayabilir. Çünkü asıl komedi, dışarıda yaşanacak olayda değil, karakterin kendi kurallarını bozmuş olmasındadır.
4. Erkekler Çözüm Odaklı, Kadınlar İlişki Odaklı mı? Sitcomlarda Kalıpların Dışına Çıkmak
Sitcomlar hakkında konuşurken sık sık şu ayrımla karşılaşıyoruz: Erkekler sorunları çözmeye çalışır, kadınlar ise ilişkileri ve duyguları önemser.
Bu yaklaşım bazı karakterlerin davranışlarını açıklamak için kullanılabilir. Ancak bunu bütün erkeklere ve kadınlara ait değişmez bir özellik gibi sunmak, hem gerçek hayatı hem de iyi karakter yazımını fazlasıyla basitleştirir.
İnsanların sorunlara nasıl yaklaştığını yalnızca cinsiyetleri belirlemez. Kişilikleri, yetiştikleri ortam, deneyimleri, meslekleri ve içinde bulundukları koşullar da davranışlarını etkiler.
Bir sitcomda erkek bir karakter, arkadaşının işini kaybettiğini öğrendiğinde hemen özgeçmişini güncellemeye, iş ilanlarını araştırmaya ve bağlantılarını aramaya başlayabilir. İlk bakışta oldukça çözüm odaklıdır. Ancak arkadaşının asıl ihtiyacının o gün yalnız kalmamak ve yaşadığı hayal kırıklığını anlatmak olduğunu fark etmeyebilir.