Ask
New member
Bu sayı Türkiye'nin orta saha ve genel savunma organizasyonunun turnuva boyunca tamamen hücum odaklı olmadığını gösteriyor.
Öte yandan Türkiye'nin hücum üretiminde orta saha ile kanat oyuncularının birbirinden ayrılması da zor. Arda Güler UEFA'nın resmi istatistiklerinde 2 asistle turnuvanın en fazla asist yapan oyuncuları arasındaydı. Lamine Yamal dört asistle ilk sıradaydı; Arda'nın yanı sıra Xavi Simons ve Fabián Ruiz de ikişer asist yaptı. UEFA.com
Burada Arda'nın UEFA kadro sınıflandırmasında forvetler arasında bulunması da modern futbolun pozisyon kavramını neden yeniden düşünmemiz gerektiğini gösteriyor.
İngiltere: Rice, Bellingham ve Mainoo Üçgeni
İngiltere'nin orta sahası da EURO 2024'ün en çok tartışılan yapılarından biriydi.
Declan Rice, Jude Bellingham ve Kobbie Mainoo farklı özelliklere sahipti. Rice daha çok top kazanma, alan kapatma ve savunma güvenliğiyle öne çıkarken Bellingham hücuma yaptığı koşularla farklı bir rol üstlendi. Mainoo ise pas bağlantıları ve baskı altında top kullanımı açısından önemliydi.
UEFA istatistiklerinde Rice turnuvada 46 top kazanımıyla tüm oyuncular arasında ilk sıradaydı. Jude Bellingham ise 24 tackle ile ilk sırada yer aldı. Portekiz'den João Palhinha 16 tackle ile ikinci, Rice ve Danimarka'dan Pierre-Emile Højbjerg 15'er tackle ile sonraki gruptaydı. UEFA.com
Bu rakamlar güzel bir ayrıntıyı ortaya koyuyor: Bellingham'ın hücumcu kimliği, Rice'ın savunmacı kimliği ve Mainoo'nun bağlantı rolü birlikte düşünüldüğünde "orta saha oyuncusu" tek bir oyun davranışını ifade etmiyor.
Kroos, Modrić, Kanté ve Diğer Deneyimli İsimler
EURO 2024 aynı zamanda deneyimli orta saha oyuncularının son büyük turnuvalarından biri oldu.
Almanya'da Toni Kroos, Hırvatistan'da Luka Modrić, Fransa'da N'Golo Kanté, İtalya'da Jorginho, Portekiz'de Bruno Fernandes ve İsviçre'de Granit Xhaka gibi oyuncular farklı oyun kurma biçimlerini temsil etti.
Özellikle Kroos'un turnuvada sergilediği pas odaklı rol, modern futbolda tecrübenin hâlâ ne kadar önemli olduğunu gösteriyordu. Modrić ise yalnızca paslarıyla değil, oyunun temposunu ve takımın zihinsel ritmini yönetme kapasitesiyle dikkat çekti.
Kanté'nin dönüşü ise başka bir örnek sundu: Orta saha oyuncusunun değerini sadece hücum istatistikleriyle ölçmek mümkün değil.
Fransa'nın turnuva boyunca dört clean sheet ile bu alanda lider olması, savunma organizasyonunun ne kadar önemli olduğunu gösteren takım verilerinden biriydi. UEFA.com
Kadın ve Erkek Futbolseverlerin Bakış Açısını Nasıl Dengeli Konuşabiliriz?
Futbol tartışmalarında sık sık "erkekler daha çok sonuçlara, kadınlar ise daha çok hikâyelere ve duygulara bakar" gibi genellemeler yapılabiliyor. Bence EURO 2024 orta sahasını değerlendirirken böyle kesin bir ayrım yapmak doğru değil.
Bunun yerine iki farklı bakış açısını herkesin kullanabileceği şekilde ele almak daha anlamlı.
Bir futbolsever daha pratik bir soru sorabilir:
"Hangi orta saha oyuncusu takımına daha fazla top kazandırdı, daha fazla pas bağlantısı kurdu veya rakip hücumlarını durdurdu?"
Bir başka futbolsever ise:
"Bu oyuncunun takımın oyun kimliğine, arkadaşlarıyla kurduğu iletişime ve maçın psikolojik akışına etkisi neydi?"
İki yaklaşım birbirini dışlamıyor.
Örneğin bir oyuncunun 15 top kazanması pratik açıdan değerli bir veri olabilir. Ancak o topların ne kadarının takımın tehlikeli hücumlarına dönüştüğü başka bir sorudur. Benzer biçimde bir futbolcunun kritik bir anda takım arkadaşlarını sakinleştirmesi istatistik tablosunda görünmeyebilir ama takım davranışını etkileyebilir.
Dolayısıyla cinsiyete göre futbolseverleri kategorilere ayırmak yerine veri odaklı ve insan odaklı analizleri birlikte kullanmak çok daha sağlıklı.
Orta Sahayı Ekonomi ve Mühendislik Gibi Düşünmek
Orta sahayı anlamak için futbol dışındaki disiplinlerden de yararlanabiliriz.
Ekonomi açısından orta saha bir kaynak dağıtım merkezi gibidir. Top kimin ayağındaysa takımın hücum kaynakları onun kararlarına göre dağıtılır.
Mühendislik açısından ise pas ağının bağlantı noktasıdır. Bir oyuncu ne kadar çok doğru bağlantı kurarsa takımın farklı bölgeleri arasındaki "iletim" o kadar kolaylaşır.
Psikoloji açısından ise karar verme bölgesidir. Orta saha oyuncusu çoğu zaman saniyeler içerisinde "pas mı, dribbling mi, geri dönüş mü, pres mi?" sorularından birini seçmek zorundadır.
Bu nedenle yalnızca gol ve asist sayılarına bakarak orta saha performansı değerlendirmek, bir otomobilin yalnızca maksimum hızına bakıp motorunun tamamını değerlendirmeye benzer.
UEFA'nın EURO 2024 teknik raporu da turnuvayı incelerken yalnızca skorları değil, pres, orta saha yerleşimleri, genişlik, topun ilerletilmesi ve farklı oyun kurulumlarını analiz etti. Raporda UEFA'nın teknik gözlemcileri ile performans analizi ekibinin birlikte çalıştığı ve gözlemcilerin turnuvadaki tüm maçları takip ettiği belirtiliyor. UEFA.com
EURO 2024'ün Orta Saha Açısından En İlginç Verileri
Turnuvanın birkaç rakamını yan yana koyunca orta saha oyuncularının farklı görevleri daha net görülüyor:
- Rodri, Dani Olmo ve Fabián Ruiz: UEFA'nın resmi Turnuva Takımı'ndaki üç orta saha oyuncusu.
- Declan Rice: 46 top kazanımıyla turnuvada lider.
- Jude Bellingham: 24 tackle ile turnuva lideri.
- João Palhinha: 16 tackle.
- Højbjerg ve Rice: 15'er tackle.
- Camavinga ve Chakvetadze: 13'er tackle.
- Arda Güler: 2 asist.
- Fabián Ruiz: 2 asist.
- Lamine Yamal: 4 asistle turnuva lideri.
- İspanya: 290 top kazanımıyla takım sıralamasında lider.
- Türkiye: 183 top kazanımıyla altıncı sırada. UEFA.com
Bu rakamların ortak mesajı şu: orta saha performansı tek bir istatistikle açıklanamıyor.
Pas yüzdesi, tackle, top kazanımı, asist, ileri pas, alan kapatma ve baskıdan çıkma gibi farklı ölçümleri birlikte düşünmek gerekiyor.
Sonuç: EURO 2024'te Orta Saha Kimlerden Oluşuyordu?
EURO 2024'ün orta saha havuzu, futbolun pozisyon kavramının ne kadar değiştiğini gösteren güçlü bir örnekti.
Rodri, Fabián Ruiz, Dani Olmo, Bellingham, Rice, Mainoo, Kroos, Modrić, Kanté, Bruno Fernandes, Vitinha, Xhaka, Barella, Çalhanoğlu ve daha onlarca oyuncu aynı "orta saha" başlığı altında toplandı; fakat sahadaki görevleri birbirinin aynısı değildi.
İspanya'nın şampiyonluğu ise orta sahanın yalnızca pas yapmakla ilgili olmadığını çok açık biçimde gösterdi. Finalde İngiltere'nin baskısına karşı yapılan taktik değişiklik, Rodri'nin sakatlık nedeniyle çıkmasına rağmen Zubimendi ve Fabián Ruiz'in merkezde farklı bir denge kurabilmesi ve Dani Olmo'nun boş alanları kullanması, orta saha organizasyonunun sonuç üzerindeki etkisini somutlaştırdı. UEFA'nın teknik analizi de finaldeki belirleyici unsurlardan birinin İspanya'nın ikinci yarıda orta sahadan daha etkili ilerlemesi olduğunu belirtiyor. UEFA.com+1
Bence EURO 2024'ten kalan en ilginç soru da burada başlıyor:
Bir orta saha oyuncusunu gerçekten "iyi" yapan şey nedir?
Çok pas yapmak mı, top kazanmak mı, asist yapmak mı, oyunun temposunu belirlemek mi, baskıyı kırmak mı, yoksa takım arkadaşlarının daha iyi oynamasını sağlamak mı?
Ve Türkiye özelinde daha da ilginç bir tartışma var: Hakan Çalhanoğlu'nun oyun kuruculuğu, İsmail Yüksek'in savunma katkısı, Kaan Ayhan'ın çok yönlülüğü ve Orkun Kökçü'nün pas yeteneği birlikte düşünüldüğünde Türkiye'nin EURO 2024 orta sahasını hangi oyun modeline daha yakın görüyorsunuz?
Çünkü rakamlar bize "ne olduğunu" anlatıyor; fakat orta saha oyuncularının birbirleriyle kurduğu ilişki, "neden olduğunu" anlamamızı sağlıyor. EURO 2024 de tam olarak bu nedenle yalnızca yıldız oyuncuların değil, orta saha organizasyonlarının turnuvası olarak da okunabilecek kadar zengin bir futbol laboratuvarı sundu.
Öte yandan Türkiye'nin hücum üretiminde orta saha ile kanat oyuncularının birbirinden ayrılması da zor. Arda Güler UEFA'nın resmi istatistiklerinde 2 asistle turnuvanın en fazla asist yapan oyuncuları arasındaydı. Lamine Yamal dört asistle ilk sıradaydı; Arda'nın yanı sıra Xavi Simons ve Fabián Ruiz de ikişer asist yaptı. UEFA.com
Burada Arda'nın UEFA kadro sınıflandırmasında forvetler arasında bulunması da modern futbolun pozisyon kavramını neden yeniden düşünmemiz gerektiğini gösteriyor.
İngiltere: Rice, Bellingham ve Mainoo Üçgeni
İngiltere'nin orta sahası da EURO 2024'ün en çok tartışılan yapılarından biriydi.
Declan Rice, Jude Bellingham ve Kobbie Mainoo farklı özelliklere sahipti. Rice daha çok top kazanma, alan kapatma ve savunma güvenliğiyle öne çıkarken Bellingham hücuma yaptığı koşularla farklı bir rol üstlendi. Mainoo ise pas bağlantıları ve baskı altında top kullanımı açısından önemliydi.
UEFA istatistiklerinde Rice turnuvada 46 top kazanımıyla tüm oyuncular arasında ilk sıradaydı. Jude Bellingham ise 24 tackle ile ilk sırada yer aldı. Portekiz'den João Palhinha 16 tackle ile ikinci, Rice ve Danimarka'dan Pierre-Emile Højbjerg 15'er tackle ile sonraki gruptaydı. UEFA.com
Bu rakamlar güzel bir ayrıntıyı ortaya koyuyor: Bellingham'ın hücumcu kimliği, Rice'ın savunmacı kimliği ve Mainoo'nun bağlantı rolü birlikte düşünüldüğünde "orta saha oyuncusu" tek bir oyun davranışını ifade etmiyor.
Kroos, Modrić, Kanté ve Diğer Deneyimli İsimler
EURO 2024 aynı zamanda deneyimli orta saha oyuncularının son büyük turnuvalarından biri oldu.
Almanya'da Toni Kroos, Hırvatistan'da Luka Modrić, Fransa'da N'Golo Kanté, İtalya'da Jorginho, Portekiz'de Bruno Fernandes ve İsviçre'de Granit Xhaka gibi oyuncular farklı oyun kurma biçimlerini temsil etti.
Özellikle Kroos'un turnuvada sergilediği pas odaklı rol, modern futbolda tecrübenin hâlâ ne kadar önemli olduğunu gösteriyordu. Modrić ise yalnızca paslarıyla değil, oyunun temposunu ve takımın zihinsel ritmini yönetme kapasitesiyle dikkat çekti.
Kanté'nin dönüşü ise başka bir örnek sundu: Orta saha oyuncusunun değerini sadece hücum istatistikleriyle ölçmek mümkün değil.
Fransa'nın turnuva boyunca dört clean sheet ile bu alanda lider olması, savunma organizasyonunun ne kadar önemli olduğunu gösteren takım verilerinden biriydi. UEFA.com
Kadın ve Erkek Futbolseverlerin Bakış Açısını Nasıl Dengeli Konuşabiliriz?
Futbol tartışmalarında sık sık "erkekler daha çok sonuçlara, kadınlar ise daha çok hikâyelere ve duygulara bakar" gibi genellemeler yapılabiliyor. Bence EURO 2024 orta sahasını değerlendirirken böyle kesin bir ayrım yapmak doğru değil.
Bunun yerine iki farklı bakış açısını herkesin kullanabileceği şekilde ele almak daha anlamlı.
Bir futbolsever daha pratik bir soru sorabilir:
"Hangi orta saha oyuncusu takımına daha fazla top kazandırdı, daha fazla pas bağlantısı kurdu veya rakip hücumlarını durdurdu?"
Bir başka futbolsever ise:
"Bu oyuncunun takımın oyun kimliğine, arkadaşlarıyla kurduğu iletişime ve maçın psikolojik akışına etkisi neydi?"
İki yaklaşım birbirini dışlamıyor.
Örneğin bir oyuncunun 15 top kazanması pratik açıdan değerli bir veri olabilir. Ancak o topların ne kadarının takımın tehlikeli hücumlarına dönüştüğü başka bir sorudur. Benzer biçimde bir futbolcunun kritik bir anda takım arkadaşlarını sakinleştirmesi istatistik tablosunda görünmeyebilir ama takım davranışını etkileyebilir.
Dolayısıyla cinsiyete göre futbolseverleri kategorilere ayırmak yerine veri odaklı ve insan odaklı analizleri birlikte kullanmak çok daha sağlıklı.
Orta Sahayı Ekonomi ve Mühendislik Gibi Düşünmek
Orta sahayı anlamak için futbol dışındaki disiplinlerden de yararlanabiliriz.
Ekonomi açısından orta saha bir kaynak dağıtım merkezi gibidir. Top kimin ayağındaysa takımın hücum kaynakları onun kararlarına göre dağıtılır.
Mühendislik açısından ise pas ağının bağlantı noktasıdır. Bir oyuncu ne kadar çok doğru bağlantı kurarsa takımın farklı bölgeleri arasındaki "iletim" o kadar kolaylaşır.
Psikoloji açısından ise karar verme bölgesidir. Orta saha oyuncusu çoğu zaman saniyeler içerisinde "pas mı, dribbling mi, geri dönüş mü, pres mi?" sorularından birini seçmek zorundadır.
Bu nedenle yalnızca gol ve asist sayılarına bakarak orta saha performansı değerlendirmek, bir otomobilin yalnızca maksimum hızına bakıp motorunun tamamını değerlendirmeye benzer.
UEFA'nın EURO 2024 teknik raporu da turnuvayı incelerken yalnızca skorları değil, pres, orta saha yerleşimleri, genişlik, topun ilerletilmesi ve farklı oyun kurulumlarını analiz etti. Raporda UEFA'nın teknik gözlemcileri ile performans analizi ekibinin birlikte çalıştığı ve gözlemcilerin turnuvadaki tüm maçları takip ettiği belirtiliyor. UEFA.com
EURO 2024'ün Orta Saha Açısından En İlginç Verileri
Turnuvanın birkaç rakamını yan yana koyunca orta saha oyuncularının farklı görevleri daha net görülüyor:
- Rodri, Dani Olmo ve Fabián Ruiz: UEFA'nın resmi Turnuva Takımı'ndaki üç orta saha oyuncusu.
- Declan Rice: 46 top kazanımıyla turnuvada lider.
- Jude Bellingham: 24 tackle ile turnuva lideri.
- João Palhinha: 16 tackle.
- Højbjerg ve Rice: 15'er tackle.
- Camavinga ve Chakvetadze: 13'er tackle.
- Arda Güler: 2 asist.
- Fabián Ruiz: 2 asist.
- Lamine Yamal: 4 asistle turnuva lideri.
- İspanya: 290 top kazanımıyla takım sıralamasında lider.
- Türkiye: 183 top kazanımıyla altıncı sırada. UEFA.com
Bu rakamların ortak mesajı şu: orta saha performansı tek bir istatistikle açıklanamıyor.
Pas yüzdesi, tackle, top kazanımı, asist, ileri pas, alan kapatma ve baskıdan çıkma gibi farklı ölçümleri birlikte düşünmek gerekiyor.
Sonuç: EURO 2024'te Orta Saha Kimlerden Oluşuyordu?
EURO 2024'ün orta saha havuzu, futbolun pozisyon kavramının ne kadar değiştiğini gösteren güçlü bir örnekti.
Rodri, Fabián Ruiz, Dani Olmo, Bellingham, Rice, Mainoo, Kroos, Modrić, Kanté, Bruno Fernandes, Vitinha, Xhaka, Barella, Çalhanoğlu ve daha onlarca oyuncu aynı "orta saha" başlığı altında toplandı; fakat sahadaki görevleri birbirinin aynısı değildi.
İspanya'nın şampiyonluğu ise orta sahanın yalnızca pas yapmakla ilgili olmadığını çok açık biçimde gösterdi. Finalde İngiltere'nin baskısına karşı yapılan taktik değişiklik, Rodri'nin sakatlık nedeniyle çıkmasına rağmen Zubimendi ve Fabián Ruiz'in merkezde farklı bir denge kurabilmesi ve Dani Olmo'nun boş alanları kullanması, orta saha organizasyonunun sonuç üzerindeki etkisini somutlaştırdı. UEFA'nın teknik analizi de finaldeki belirleyici unsurlardan birinin İspanya'nın ikinci yarıda orta sahadan daha etkili ilerlemesi olduğunu belirtiyor. UEFA.com+1
Bence EURO 2024'ten kalan en ilginç soru da burada başlıyor:
Bir orta saha oyuncusunu gerçekten "iyi" yapan şey nedir?
Çok pas yapmak mı, top kazanmak mı, asist yapmak mı, oyunun temposunu belirlemek mi, baskıyı kırmak mı, yoksa takım arkadaşlarının daha iyi oynamasını sağlamak mı?
Ve Türkiye özelinde daha da ilginç bir tartışma var: Hakan Çalhanoğlu'nun oyun kuruculuğu, İsmail Yüksek'in savunma katkısı, Kaan Ayhan'ın çok yönlülüğü ve Orkun Kökçü'nün pas yeteneği birlikte düşünüldüğünde Türkiye'nin EURO 2024 orta sahasını hangi oyun modeline daha yakın görüyorsunuz?
Çünkü rakamlar bize "ne olduğunu" anlatıyor; fakat orta saha oyuncularının birbirleriyle kurduğu ilişki, "neden olduğunu" anlamamızı sağlıyor. EURO 2024 de tam olarak bu nedenle yalnızca yıldız oyuncuların değil, orta saha organizasyonlarının turnuvası olarak da okunabilecek kadar zengin bir futbol laboratuvarı sundu.